is toegevoegd aan uw favorieten.

Democratische vrijheid en socialistisch recht

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

doorstaan. En de vele moreele krachten, die na den wereldoorlog zijn opgekomen en het ontbreken van een merkbaren achteruitgang van het moreele peil der Europeesche bevolking na dezen oorlog kunnen tevens tezamen aantoonen, dat hetgeen bereikt is, in de menschen sterk verankerd ligt. Tijdens de revolutie breekt onder veel goeds, ook veel los, wat zuiver dierlijk is, maar na de revolutie bhjken de menschen spoedig weer terug te < komen tot het zedelijk peil, dat vóór de revolutie was bereikt. De steunpunten van de beschaving schijnen niet zoo snel te kunnen wegvallen, als onder sociaal-democraten dikwijls wordt gevreesd.

8. In het voorgaande namen wij aan, dat een revolutie, zoo zij de moreele krachten al niet sterk aantast, dan toch althans geen versterking daarvan teweegbrengt. Door enkele sociaaldemocraten, die hier met andere revolutionnair-gezinden samengaan, wordt een ander standpunt ingenomen.

De opvatting, dat de gevoelens, waarop het socialisme bouwt, onder het proletariaat tot plotselinge kracht zullen komen in den feilen revolutietijd, leeft bij verscheidene socialisten en bij anderen, wier opvattingen aan die der socialisten verwant zijn. Dezen, emotioneel van aanleg, en misschien zelf op een plotseling heftig bewogen oogenbhk tot het bewustzijn van hun socialistische gezindheid gekomen, hopen en verwachten, dat de revolutie de loomheid en het slapend gewoonteleven uit het proletariaat zal verdrijven en dat in de felheid van de botsing de diepste en edelste krachten bezit van de proletariërs zullen nemen.

Het meest systematisch wellicht is deze gedachte uitgewerkt door Sorel, den Franschen syndicalist, dien wij in een ander verband al noemden. De arbeiders moeten worden georganiseerd met het oog op de vernietiging van de burgerlijke maatschappij door de algemeene staking; in de felheid van de tegenstellingen, die door deze algemeene staking en door de revolutie, die haar vergezelt, zullen worden veroorzaakt, zullen niet maar de bestaande physieke krachten worden gemeten, maar zal ook in het proletariaat de groote geestehjke en moreele kracht oplaaien, die eensdeels haar physieke kracht zal ver*