is toegevoegd aan uw favorieten.

Socialistiese opvoedings- en onderwijsdenkbeelden

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de „socialistiese mens", óf dat omgekeerd de socialistiese mens voorwaarde is voor de verwezenliking van het socia*

lisme. Zijn antwoord luidt: „ de nieuwe verhoudingen

kunnen slechts het werk zijn van nieuwe mensen. Het kapi* talisme en de burgerlike cultuur kunnen slechts overwonnen worden, wanneer wij deze ook — en in de eerste plaats — in ons zelf overwinnen."40) Ook hier dus weer de accen* tuering van de socialistiese geesteshouding, als voorwaarde, óm te kunnen komen tot socialisme als culturele vormgeving. Het gaat om de socialistiese gezindheid als kuituurbeginsel, die geboren moet worden uit het zedelik verzet tegen de kapitalistiese verhoudingen. Het socialisme kan slechts ko* men als het door zedelik*voelende mensen gewild wordt. „Wij kunnen niet op het socialisme wachten, om sodalis* tiese mensen te krijgen. Zonder een kern van socialistiese mensen, die anderen een wegwijzend voorbeeld geven, kan het socialisme zeker niet worden bereikt".41) Elders heeft De Man ook op cultuur*psychologiese grond de prioriteit aangetoond van de „socialisties levende mens" ten opzichte van de politiek*economiese machtsgroei der socialistiese beweging; „de overgang van de kapitalistiese mens in de socialistiese kan niet enkel van een omwenteling van insteb lingen worden verwacht, reeds op deze grond niet, dat deze omwenteling een doelstelling, dus het vooruitgrijpen van de idee van een nieuw rechts* en waardensysteem vooronder* stelt".48)

Ook voor De Man, al heeft deze in zijn geschriften niet met evenveel woorden de gevolgtrekking gemaakt, is socia* listiese opvoeding in de zin van: het socialisme vóórdeven, opdat de socialistiese gezindheid bij anderen worde gewekt, een der bronnen, waaruit het wordend socialisme zijn vor* mende krachten zal moeten putten. In verband met deze ethiese rechtsgrond van het socialisme krijgt ook de klassen* strijd voor hem een diepere betekenis. „De klassenstrijd moet niet alleen een machtsstrijd zijn, maar ook een strijd om de verwezenliking van een nieuwe levenshouding vanuit een nieuwe gezindheid".48) De nieuwe, opstandige gezindheid

40) H. de Man. Het socialisme alt kuituurbeweging. Amsterdam, 1928 (vertaling v. Koos Vorrink). Bl. 21. *») ibid., bL 45.

*) Opbouwend Socialisme. Arnhem, 1931. BL 96. 4S) het Socialisme als Cultuurbew. BL 21.