is toegevoegd aan uw favorieten.

Socialistiese opvoedings- en onderwijsdenkbeelden

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

verschillende histories»gegroeide politieke en culturele toe* standen der arzonderlike landen (b.v. de jarenlange Kultur* kampf" met het clericalisme in Frankrijk; de minder uitgesproken klassenstrijdssituatie in de reformistiese lan* den, enz.), waardoor de opvatting van de betekenis der school vaak een meer a< of anti*clericale, of getemperd* socialistiese, dan een principieel Marxistiese zal zijn.

De laatste vonden wij tot in uiterste consequentie toege< past in Sowjet*Rusland. Daar is de school instrument der proletariese dictatuur en orgaan van het economies* en cultureel 5*jarenplan. Het onderwijs is er in zijn dienstbaar* heid aan het „machinisme" bewust eenzijdig economies georiënteerd, en kweekt als zodanig een mensentype, waar» voor het economies motief het dominerend zingevend levensmotief is; kweekt m.a.w. de levenshouding aan van de „economiese mens", die volgens Sprangers typologie „in allen Lebensbeziehungen den Nützlichkeitswert vor» anstellt".3) De school is staats*vakschool, waar alleen die kennis wordt aangebracht, welke middellik of onmiddellik betekenis heeft voor het juiste begrip of de rationalisering van het productieproces, en voor het doeltreffender voeren van de klassenstrijd. Wetenschap om de wetenschap, als het zoeken naar de (of een) Waarheid, louter om de Waar* heid, is een „burgerlik vooroordeel", is individualisties, dus voor de gemeenschap waardeloos. Dit pragmatisties*bolsje* wisties wetenschapsbegrip ontlokt Bertrand Russell, de beroemde Engelse mathematicus*pedagoog*filosoof, die overigens zeer waarderend tegenover „education under com» munism" staat, deze critiese opmerking: „So far as I know, it makes little difference to the issue of the class»struggle whether the distance of a given star is a hundred of a thou» sand lightsyears, but it increases our respect for the human race that men should be able to decide which of these is nearer to the truth. I am not suggesting that communism would put a veto on astronomical research, but I am sug» gesting that its philosophy, if genuinely believed, would atrophy the impulse of scientific curiosity, which leads men to such investigations. The Marxian outlook leads to a wrong emphasis".4) De positivistiese leuze der vorige eeuw:

*) Eduard Spranger. Lebensformen. *) Halle, 1924. S. 133. ') Education and the social order. London, 1932. p. 193.