is toegevoegd aan uw favorieten.

Adolf von Harnack, voornamelijk als dogmahistoricus

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

sterrenwacht), dat wekt ook sympathie voor elkaar, want als men samenwerkt, wordt men vrienden*).

Maar dan moet ook elk land zijn plaats in net geheel kunnen innemen met eere. Daarvan is nu op het oogenbhk bi, Dmtschland geen sprake, zegt hij (1909). Op allerlei terrein van natuurwetenschap dreigen Engeland en Amerika Duitschland te overvleugelen en dat, terwijl Duitschland de krachten, den wetemchappehjkenzm en het 2eld heeft. Dat komt door een tekort aan organisatie. Hierdoor komt Harnack er toe om den keizer te verzoeken, de ideevanVon Humboldt nü uit te voeren en een organisatie in het leven e roepen als een samenwerking van regeering, wetenschap en volk (vooral industrie en handel) ter bevordering van de wetenschap m dienst van het leven. De stichting zal den naam voeren „Kaiser Wilhelm Gesellschaft", zal onder leiding staan van een senaat die uit de samenwerkende hchamen samengesteld wordt, onder oppertoezicht van het ministerie van Onderwijs en van de Academie en de Universiteit te Berlijn, en zal instituten stichten, eerst één voor chemie, dan voor biologie, physica en voor alle vakken van exact onderzoek, waarvoor het noodig is. Dat zal een staf van geleerden voor het exacte onderzoek vrijmaken, die aan de Umversiteit nooit den noodigen vrijen tijd en de vrije aandacht zouden vinden, noch ook de noodige ruimte voor laboratoria tot het doen van expenmenteele proeven. Dat zal ook onderwerpen doen behandelen, voor de Universiteit minder geschikt, en aan personen arbeid geven, als docent minder bekwaam a).

De keizer had n.1. aan Harnack gevraagd, wat de regeering zou kunnen doen om de Umversiteit te complimenteeren bij haar aanstaande eeuwfeest, 1910. En Harnack, die reeds lang met dit plan rondgeloopen had, - hij had in 1900 er om gevraagd - verbaasde den keizer en ieder ander door den volgenden dag in te leveren een stuk, dat niet alleen behelsde een uiteenzetting van zijn ideeën van samenwerking, maar tevens gaf een overzichtelijk schema van «) „Vc^G^betrieb der Wissenschaft" 1905. Am Wissenschaft und Leben^ i Zur Kaiserlichen Botschaft vom 11 Oct. 1910: Begrundung von F°^^" instituten. Dit is met enkele wijzigingen, het oorspronkeh,ke „Denkschnft£p. 39 v Harnack merkt zelf op (p. 38), dat het plan onder zijn medewerkmg bedmdend omgewent ,,aber die Grundzüge sind geblieben". Verder werd het als manuscript gedrukt met ^schrift „Vertraulich" en, omgewerkt, herhaalde malen gepubliceerd.