is toegevoegd aan uw favorieten.

Adolf von Harnack, voornamelijk als dogmahistoricus

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Geheel overeenkomstig den Ritschliaanschen gedachtengang geeft Harnack aan den historischen persoon van Jezus een centrale plaats in zijn Christendom, de plaats van den weg tot den Vader en ook den Rechter, de plaats van verkondiger en drager van de gedachte, die het geloof bekend maakt én demonstreert; de eerste Christen en die „religiöses Leben angezündet hat" en dit ook wilde en alleen wilde *).

Dat hij, Jezus, een mensch was met alle beperidngen, tot die van milieu en afkomst toe, acht Harnack vast te staan boven allen twijfel. Een voelend, werkend, biddend, worstelend „Ich" noemt hij hem *).

Eveneens, dat hij groot was boven alle menschen; dat hij ons „verlost" heeft; verlossing is tegenwoordig geen „hoffahiges" woord, maar Harnack meent dat het noodzakelijk gehandhaafd dient te worden. Er is geen sprake van een „objectieve Verlossing" evenwel, alleen het beleefde is werkelijk. Jezus nu heeft het beleefd en geopenbaard *). .

De „Gegensatz" is „Gott und Welt", „Gut und Böse , „Gast und Fleisch". Jezus nu heeft zich „entschieden" aan den kant van God gesteld en leert ons hetzelfde doen. Dan worden wij verlost. Wij leeren, dat de Vader niet toornt, wij worden vrij van den gewonen loop van het leven, van de natuur, van den „Dienst des verganghchen Wesens". Deze verlossing is dus een daad van God in Christus, maar tevens van den mensch zelf. „Von der Gewalt die alle Wesen bindet, befreit der Mensch sich der sich überwindet"4).

Want zonde is zich ver van God voelen (dit is tevens de straf op het God ver van ons achten); verder dwaling, nacht, natuurlijk zijn, lager leven. En het leven des geestes valt, zooals we zagen, eigenlijk met het godsdienstig leven samen. Onmisbaar is Jezus dan ook niet, zou men concludeeren, hoewel Harnack die conclusie met zooveel woorden nergens trekt. Onmisbaar kan hij niet zijn, als werkelijk de mensch wel nauwelijks, maar dan toch ook zichzelf verlossen kan.

J) Wesen, p. 7, p. 91. *) Wesen, p. 8.

») Christus als Erlöser. Aus Wissenschaft und Leben, IL p. 86 v., 92 v. *) Aus Wissenschaft und Leben, II, p. 81 v., 91. ... Wesen, p. 44/5. Debat met Cremer. Chr. Welt, 15, 1043/4, waar Harnack de theologische gedachte hiervan losmaken wil.