is toegevoegd aan uw favorieten.

Adolf von Harnack, voornamelijk als dogmahistoricus

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gevonden dateering van de Handelingen komen tot een chronologie, waarin Marais en Mattheüs op rijn laatst pk min. 60 vallen, eigenhjk nog vroeger

Over deze Evangeliën is zijn oordeel veel ongunstiger. Marcus I is een tendenzgeschrift, dat reeds in dien tijd, (hoe dat mogelijk is, zegt Harnack niet) Jezus als de Zoon van God propageert en dus een poging doet, om aan den smaak van de gemeente tegemoet te komen. Het is kunstig en werkt op de verbeelding a).

Terwijl Mattheüs (we weten nu niet goed meer of Harnack zijn oorspronkelijke gedachte, dat Mattheüs het oudste was maar omge■ werkt vlak na 70, nog handhaaft), een apologetisch doel heeft en echt voor de gemeente met cultische strekking geschreven is. Het is in elk geval het eerste kerkehjke Evangehe en de anderen zijn naar aanleiding van dit boek ertoe gemaakt3).

De Evangeliën zijn geen memorabilia, maar overleveringen der „leerlingen", die zichzelf nog wel leerling wisten, maar tevens geloovigen waren en in deze Evangeliën hun geloof beleden. Zij willen op hun beurt tot het geloof bewegen, zijn „Erbauungsbücher", boeken der „Evangelisation", arxilogetisch-didactische geschriften, die op een of andere wijze het Evangehe „Christi" bevatten, d. i. „Jezus Christus der Gottessohn, seine Kreuzigung und seine Auferstehung". Storende elementen zijn weggeruimd. „Vorurteile relig. und phil. Art, mangel an gesch. Sinn, an Elastizitat und Feingefühhgkeit in der Ausführung", werkten hier. „Sie stenen bereits unter eine Ueberheferung, die sie aufnehmen muszten, oder viel mehr, sie natten überhaupt in Bezug auf den Zweck den sie vervolgten, an dem Worte Jesu nur eine ganz schmale und unsichere Ueberheferung, aber ein reicher anderer Erzahlungsstof stand innen zu Gebot, der ihrem besonderen Zwecke sich von selbst anpaszte". En daar naast „Die Ueberzeugung, auf deren Grund

*) cf. Sprüche und Reden Jesu, Beitrage, 2.

«) Chronologie, I, 652, Lucas der Artzt, p. 86 v., Neue Untersuchungen, p. 87. Die Evangeliën, Pr. Jahrb. 115, 1904, 209 v., p. 216/7.

cf. hiertegenover het oordeel van Jackson and Lake, The beginning of Chnstianity, I, p. 267. „By far out best source as to the history of Jesus is the Gospel of according to Mark", een oordeel onder velen.

») Beitrage, N.T. III, 3, IV, 93 v., L 115 v.; het is door de Jeruzalemsche gemeente beïnvloed. Chronologie, I, p. 653.