is toegevoegd aan uw favorieten.

Adolf von Harnack, voornamelijk als dogmahistoricus

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

„Ein Kirchenrecht, welches behauptet, es könne und dürfe Regeln aufsteUen nach welchen Jemand aus der Kirche Jesu Christi auszuschheszen sei, behauptet damit offenbar eine frivole Absurditat und vernichtet, wo es sich durchsetzt, das Wesen der Kirche" *).

Harnacks bedoeling is dit. De Roomsch-Katholieke en oudProtestants che voorstelling, die een direct verband legt tusschen de stichting der kerk en Jezus, is in strijd met de geheele ontwikkelingsgeschiedenis van den apostolischen en na-apostolischen tijd. Afgezien van een paar plaatsen uit het Evangehe van Mattheüs, die onder de historische critiek vallen *), is de band tusschen Jezus en de Kerk alleen een geestelijke, d. w. z. er is een innerlijke logica, die tot de kerkstichting dreef3).

Het was echter de idee, dat de jongeren van Jezus de ware voortzetting van het volk Israël, zaad Abrahams, volk Gods, waren, welke er toe bracht om, in dualisme met het God gevonden hebben in Christus, een nieuwe en toch oude theocratie in het leven te roepen, die recht en macht bezat, welke noodwendig goddelijk recht moest worden geacht. „Die Christhchen Glaubigen sind die Gemeinde Gottes, sie sind das wahre Israël, die batknala róv êéov; die Jüdische Kirche .... in ihrem Unglauben, ist die Synagoge des Satans4). In de eigenhjk zuivere religieuze gemeenschap van den oudsten tijd lagen op zichzelf twee mogelijkheden: dat de charismatische voorgangers het hun vanzelf toekomend gezag in hun geestelijke waardigheid heten opsmelten (de factische) en dat charisma en rechtsgezag naast elkaar bleven staan (de juiste en evangelische)6). Dat het pneumatische element en de pneumatische gedachte het heeft afgelegd tegen de theocratische, en dat later de heidenchristelijke kerk zich heeft georganiseerd naar het model van staat, cultus-vereeniging en philosophenschool, is de oorsprong van de „Katholische Kirchenverfassung", met zijn identificatie van Rijk Gods en wereldlijk instituut, waarmee pas de Reformatie radicaal

x) Kirchenverfassung, a.w. p. 151.

*) En die Harnack dan wel niet schrapt, maar toch een anderen zin geeft; a.w.» p. 3, 10 w.

s) a.w., p. 1—3. Lehrbuch, L 53/4.

4) Lehrbuch, L 51, cf. Mission, p. 98, 199, 216 v.

*) Kirchenverfassung, p. 3/4, 116/7, 155, 161.