is toegevoegd aan uw favorieten.

Adolf von Harnack, voornamelijk als dogmahistoricus

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

is, is niet duidelijk, maar wel zeker is, dat net na Caesarea-Philippi begonnen is en dat de „überraschende" belijdenis van zijn jongeren ertoe meegewerkt heeft. Daarmee sloot hij zich ook weer aan de Joodsche verwachtingen aan, maar week er tevens vanaf, door aan het Messiasbegrip een anderen inhoud te geven1). Terwijl n.1. de Joden den Messias in de eerste plaats zagen als koning en daaraan ook verbonden de gedachte van een zichtbare verecbijning Gods etc, en terwijl de voorstellingen daar zoo „schwankend" waren, dat men Johannes den Dooper voor de Messias hield*), heeft Jezus het profetische op den voorgrond gesteld. En daarbij hield Jezus zich eigenhjk niét voor den Messias, maar voor den Messias designatus, die straks als Messias terug zou komen, die beantwoordde aan de Joodsche „Hofmungslehre", die „zu seiner eigener Ankündigung erschienen war", die wel zei: „Ich bin gekommen"; maar we weten niet, wat dat precies beteekende»). Vooral sedert den intocht in Jeruzalem, dus op het laatste oogenblik, heeft Jezus zich als de Messias gekend; deze naam was ook de beste uitdrukking van wat hijzelf en anderen wilden zeggen.

Maar tevens heeft hij daardoor aanleiding gegeven tot de latere speculatie over zijn persoon en werk, vooral toen de Grieken den naam „Messias" niet begrepen en dus vervingen door een hun meer „gelaufig" begrip, dat van „logos" *). Hij zelf wilde dat niet; hij bracht geen leer, maar zei, wat de dingen „waard" zijn; „bekennen" is den wil Gods doen, ook Jezus „bekennen"; geen natuurkermis, maar „Leben" bracht hij5). Vergelijk de twee zonen in den wijngaard.

>) Helsingfors, p. 11/14. Wesen, p. 83, 89, 90. Welke die andere inhoud is, worden we niet gewaar.

•) Harnack zegt van Johannes den Dooper, dat hij een boetprediker is, die de oordeelsdag als vlak bij zag; hij heeft zich dus blijkbaar vergist, Wesen, p. 26/28. 3) Lehrbuch, 1,49,69 v., 74 v.; Entstehung Theologie, p. 9. Mission, p. 410, Helsingfors, p. 12. Art, „Ich bin gekommen", Z.Th.UJC^ 22, 1-30; 1912.

De intocht in Jeruzalem was tevens de brug tusschen de twee Evangeliën m het Evangehe. Lehrbuch, I, 67 noot. «) Lehrbuch, L 69/70, 83. Zusatz 4.

•) Wesen p. 52, 93, 94; cf. hierover behalve het in deel II gezegde ook nog de critiek van e'. Brunner, Der Mitder, Tübingen, 1926, p. 43 v., die dit standpunt van Harnack terecht ,,rittlich religiöse Rationalismus" met „Geschichtsposiüvismus noemt.