is toegevoegd aan uw favorieten.

Adolf von Harnack, voornamelijk als dogmahistoricus

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geestesleven, in genade en zonde, in openbaring en verduistering. En deze geestelijke factoren moet men aflezen; zij zijn niet altijd met zooveel woorden in het archief-materiaal opgeteekend. Harnack komt de eer toe, dit, vanuit zijn gezichtshoek, met kracht naar voren te hebben gebracht en toegepast.

Daarbij hebben we er ook telkens op kunnen wijzen, hoe Harnack, door allerlei motieven gedreven, maar mede door zijn eerbied voor het leven en voor de rehgie, herhaaldelijk feiten en verschijnselen in de historie van het Christendom hoog waardeert en in een toon waardeert, die in hooge mate op onze instemming aanspraak maakt. Naast conservatisme en gebrek aan consequentie, vergeleken bij geheel anders gerichte uitingen, werkte hier zonder twijfel ook mee de groote kracht, die van het object van onderzoek, immers het terrein der Godsopenbaring en Geestesleiding, op den zoon van Theodosius Harnack is uitgegaan.

Daar is in de eerste plaats de eerbied voor en de groote waardeering van den persoon van Jezus en daarna en daarmee in verband het betrekkehjk respect voor leven en geloof in de eerste generatie der jongeren. Harnack is hierom conservatief en in den grond een bijbelgeloovige genoemd.

Daar is verder, dat Harnack in deze hjn van zijn denken en

v „Anschauen" een open oog heeft gehad voor de groote kracht en waarde van het levend geloof. Hij heeft dit niet schriftuurhjk gezien, maar hij heeft het toch levend gezien; hij heeft principieel het geloof in Christus als de Openbaring Gods en het Woord Gods op één hjn gesteld met allerlei soort christehjk getinte en pseudo-christehjke vroomheid, die dit fundament verloren had, maar hij heeft toch zoo sterk zich door deze hefde laten beïnvloeden, dat hij bij Paulus en tot op zekere hoogte bij „Johannes", bij Irenaeus en bij Athanasius, bij Augustinus en bij Luther de hem aanstootehjke leer en het dogma heeft verdragen om die vroomheid, ja zelfs deze vroomheid als drijvende kracht achter het dogma erkend, en deze mannen als geloovigen, als groote religieuze figuren heeft willen hoogschatten.

En daarmee heeft hij tevens scherpe en waardevolle critiek geoefend op die richtingen, welke aan dezen maatstaf niet beantwoordden. (Arianisme, Pelagianisme, Socinianisme ten deele). Ook heeft Harnack nieuw en verrassend licht doen vallen op