is toegevoegd aan uw favorieten.

De landrente-belasting

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

betreft, loopen de aard der gewassen, die erop geplant worden, het daarvan verkregen product en de waarde der producten verbazend uiteen. Het constateeren van de productie ervan valt zeer moeilijk; moeilijker nog dan van tegalvelden is echter de productie-bepaling van tuinen. Deze immers worden in den regel met allerlei boomsoorten beplant. Wilde men nu de opbrengst van een tuin berekenen door de jaarlijksche opbrengst van het aantal daarin aangetroffen boomen te schatten, dan zou men tot de meest absurde cijfers komen, gelijk bij het landrente-onderzoek van Dr. Sollewijn Gelpke duidelijk aan het licht is getreden. Men zou dan het feit uit het oog verliezen, dat de boomen niet geregeld worden geëxploiteerd. De oogst komt bij kleine beetjes het geheele jaar door binnen. Door een en ander is de belastbare opbrengst der tuinen dan ook niet groot. Wat de erven ten slotte betreft, de voortbrengselen ervan leveren een wel belangrijk materiaal voor den pasarkleinhandel, doch aan de bepaling van hun productie valt evenmin te denken. 26)

Bovenstaande moeilijkheden, waarop men stuitte, zyn aanleiding geweest om naar een andere methode om te zien ter vaststelling van het belastingbedrag, dat voor de droge gronden bouwsgewijze moet worden voldaan.

Deze methode is de volgende:

Uit de door de klasseermantri's verzamelde gegevens betreffende de waardeverhoudingen tusschen sawahs en droge gronden wordt nagegaan, welke districtsgroepen het best vergelijkbaar zijn en wanneer hierover overeenstemming bestaat met hoofden en bevolking, wordt aan de hand van de berekende sawah-belasting de belasting van den drogen grond uitgerekend, waarbij met de omstandigheid rekening wordt gehouden, dat afschrijving wegens misgewas en onbeplant blijven niet mogelijk is. Hierdoor wordt een nauw verband gelegd tusschen de belasting van sawahs en die van droge gronden. In de belasting van de laatste soort gronden komt het verschil in waardeering, dat de bevolking voor sawahs en drogen grond heeft, tot uiting. In den regel heeft de sawah in de oogen der bevolking een hoogere waarde. Dit heeft verschillende oorzaken. In de eerste plaats is te noemen de omstandigheid, dat de sawah de meest geëigende grond is voor de geliefkoosde padicultuur. Ten tweede komt bij drogen grond braakliggen meer voor. Ten derde is de opbrengst der polowidjo, die op de droge gronden geteeld worden, meer wisselend, hetgeen uit een enkelen blik op de opbrengstcijfers op Java van verschillende tweede gewassen kan blijken. Ten vierde is de grootere opbrengst van drogen grond dikwijls afhankelijk van de in den grond gestoken hoeveelheid kapitaal, hetgeen veelal niet het geval is bij de sawah, waar de padicultuur door een ieder op ongeveer dezelfde wijze wordt gedreven.

De belasting der andere klassen wordt dan bepaald door gebruik te maken van de door de klasseermantri's tijdens de