is toegevoegd aan uw favorieten.

De landrente-belasting

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aan het licht, dat de toepassing ervan zeer snel afnam en hier en daar zelfs al geheel verdwenen was 10°). Meestal werd als reden opgegeven, dat het duurder uitkwam dan betaling in geld; in een enkel geval, dat loonarbeid vlugger en beter ging. Als andere nadeelen van dit systeem werden verder genoemd het feit, dat men niet al te vast op de werkkrachten kon rekenen, en oneenigheden tusschen werknemers en werkgevers over de hoedanigheid en de hoeveelheid van het eten, die lang niet tot de zeldzaamheden behoorden.

De arbeidsvoorziening door middel van loonarbeid, welke met een deel van het verkregen product betaald wordt, komt op Java en Madoera nog zeer veel voor. In de hausse-periode na de oorlogsjaren, toen de padiprijzen sterk stegen, werd het verschijnsel geconstateerd, dat de loonen meer en meer in geld werden uitbetaald in plaats van in natura. De oorzaak hiervan moet wellicht gezocht worden in het feit, dat de eerste vorm van betaling goedkooper was, omdat de geldloonen in de Inlandsche wereld niet in evenredigheid met de padiprijzen stegen 101).

Het woord „bawon", dat in de literatuur over koloniale landbouw-economie geen onbekenden klank heeft, duidt aan: dat gedeelte van den oogst, hetzij van padi, of van andere gewassen, dat als snij- of oogstloon, of soms ook als belooning voor andere werkzaamheden wordt afgestaan, en dat uit een bepaald deel van het geoogste product bestaat.

De grootte van de bawon hangt zoowel van niet-economische (sociale) als van economische factoren af. Tot de sociale factoren kunnen gerekend worden de traditie (adat), die vroeger een veel grooteren invloed had dan thans en de verhouding van de arbeiders (arbeidsters) tot de eigenaren van het gewas. Tot de economische factoren kan men rekenen: de grootte van de opbrengst van het gewas, de kwaliteit van het product, de padisoort, de prijs van het product, de vraag naar en het aanbod van werkkrachten en de vereischte arbeid 10S).

Bij dit bawonstelsel wordt, evenals veelal het geval is in de economische sfeer der inheemsche samenleving, niet scherp gecalculeerd. In wezen overeenkomende met het verschijnsel, waarop Mr. Holleman gewezen heeft, n.1. dat de rente in de Inlandsche maatschappij lager wordt, naarmate men elkaar nader staat, heeft men bij de bawon geconstateerd, dat deze grooter is voor familiebetrekkingen en voor desagenooten dan voor vreemden. Zelfs draagt het bawonsysteem soms het karakter van een primitieve armenzorg 10S).

De vrouw speelt in den Inlandschen landbouw een groote rol. Behalve voor de grondbewerking (ploegen, terrasseeren, e.d.), oogsttransport en ander zwaar werk is doorgaans de vrouw de voornaamste arbeidskracht. Zij plant, oogst en dorscht de padi. Voor het oogsten ontvangen de vrouwen en meisjes, behalve meestal eenig voedsel of versnaperingen, een aandeel

7