is toegevoegd aan uw favorieten.

De landrente-belasting

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

(bawon). Dit aandeel berust grootendeels op de traditie en hoe sterk deze geworteld is, bleek vooral daar, waar pogingen werden aangewend, om door het invoeren van sikkels een aanmerkelijke bezuiniging op den oogstarbeid teweeg te brengen. Met hand en tand verzette men zich tegen deze efficiency-poging, omdat de bawon erdoor werd aangetast104).

Onderzoekingen hebben aangetoond, dat de hoeveelheid arbeid, die aan de padicultuur ten koste is gelegd, zeer groot is. In de Preanger bleek n.1. voor 1 bouw padi-aanplant gemiddeld 1360 mannen- en vrouwenuren benoodigd te zjjn en bij algeheelen handenarbeid zelfs 1776 uren, waarin het kweekbed nog niet eens begrepen is. Bij vergelijking met Europeesche bedrijven, blijkt een Italiaansch rijstbedrijf, dat zeer intensief genoemd moet worden, ongeveer 547 mannen- en vrouwen-uren per bouw te vorderen, terwijl een cultuur van hakvruchten in Zeeland, welke tot de arbeid-intensiefste akkerbouwgewassen van de gematigde luchtstreek behoort, 412 mannen-uren per bouw vergt10B).

Waaraan, kan men vragen, is het toe te schrijven, dat de paditeelt zoo arbeid-intensief is?

Bij de beantwoording van deze vraag dient men in het oog te houden, dat in tegenstelling met het Westen, waar de particuliere onderneming de eenheid der productie-organisatie vormt, op Java de desa nog overwegend als zoodanig fungeert. De beteekenis van deze omstandigheid is niet te onderschatten. Niet de afzonderlijke producent, maar de desa als sociale eenheid heeft nog in hooge mate de leiding bij de beslissing, wat en hoe geproduceerd zal worden. Het is licht te begrijpen, dat traditie en sleur hiervan het onvermijdelijke gevolg zijn. Nu wordt de productie in de Inlandsche denkwijze nog overwegend gezien niet als zelfstandig doel, maar meer als middel, om het eigenlijke doel — de consumptie — mogelijk te maken. Er bestaat hierdoor een overweldigende drang om zoo velen als mogelijk is aan de productie te doen deelnemen, om via deze hun een deel in het product van den bodem deelachtig te doen worden. Pogingen van enkelingen, om zich uit dit verband los te maken, om tot rationeel ingerichte en op winst berekende bedrijfjes te geraken, komen in botsing met de traditioneele denkwijze. De paditeelt wordt tegen aanvallen van rationaliseeringen zorgvuldig bewaakt108).

Evenals in de reeds behandelde transacties, zijn ook hier sociale en economische factoren nauw met elkaar verbonden. Langzaam, maar zeker dringt echter het economische besef door. Vooral de hausse-periode na den oorlog met haar sterk stijgende prijzen speelde een niet onbelangrijke rol. Zoo constateerde Meyer Ranneft in een desa in Kraksaan, dat de bawon in 1918^ nog gelijk aan of iets minder dan in 1913 was. De sawahbezitters wilden echter van de prijsstijging van de padi profiteeren en kochten als regel het oogstdeel terug tegen een gelijk gebleven bedrag in geld 10T).