is toegevoegd aan uw favorieten.

Historische democratie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bereikt dat de geografische factor terugtreedt tegenover die der gezindheid. Cultuur is ten slotte het terugtreden van de natuurinvloeden tegenover het werken der menschelijke gezindheid. Een Pan-Europa, tegenover Rusland en Amerika, is ten slotte niet anders dan de veelgenoemde „sécurité" in grooter formaat, een uiting van behoefte aan veiligheid tegenover nieuwe werelden, wier onbegrepen krachten door de oude roomschlatijnsche beschaving worden gevreesd. De protestantsche gezindheid kent die vrees voor het „onbegrepen" Amerika niet; Rusland is alleen een gevaar zoolang de protestantsch democratische beschaving nog niet haar politieke eenheid, heeft gevonden. Hetzelfde geldt ten aanzien van Japan's expansie onder pan-aziatische leuzen.

Historische Democratie, in het streven naar vereeniging der volken, die in den grondslag des levens reeds één zijn, gaat uit van de historische wording. De realiteit der historische wording geeft den meesten waarborg voor staatkundige realiteit. De overheerschende positie van Engeland, dat tegenover de roomsch-latijnsche beschaving in staatkundigen zin wel het centrum der protestantsch-angelsaksich-germaansche beschaving mag worden genoemd, is altijd gebonden geweest aan de politieke zelfstandigheid der Nederlanden als barrière, vooral tegen Frankrijk. Het is deze figuur, die sedert de Hervorming de kern van den Europeeschen staatkundigen toestand is geweest, ondanks tallooze onderlinge conflicten. Nu Engeland zijn overheerschende positie heeft verloren; nu de verstrengeling der belangen op alle gebied zoo duidelijk de secundariteit der nationale grenzen heeft bewezen en van de zijde van Frankrijk weer een opdringen tegenover het verzwakte Engeland en Duitschland is waar te nemen, nu wil Historische Democratie dat de oude kernfiguur Engeland—Holland, beiden met hun dochterstaten en koloniën, weer reëel worde en zich in staatkundigen zin zal uitbreiden tot hetgeen in