is toegevoegd aan uw favorieten.

Historische democratie

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van de oude europeesche kernfiguur, zoowel naar het Westen als naar het Noorden en Oosten, geeft de synthese en is evenwichtig. Al ligt van deze uitgebreide figuur de organisatie nog in het duister en al is het zelfs mogelijk dat hare zichtbare staatkundige organisatie een beperkte plaats zal innemen tegenover de organisaties op het gebied van sociaal leven, van handel en industrie, van het ruilmiddel en van „planwirtschaft" met mondiaal karakter; haar historische grondslag, ontspringende aan gemeenschap van protestantsch-democratische gezindheid en rasverwantschap, maakt het mogelijk toch in die richting te werken, zonder dat een der deelnemende volken een principieele wijziging in zijn historische staatkunde behoeft te brengen. Die figuur zou richting en doel geven, waar thans een ongericht opportunisme, gepaard aan overschatting van het kunnen der afzonderlijke volken, de positie der noord-europeesche-amerikaansche beschaving dreigt te verzwakken.

Terwijl het gemakkelijk is de volkenbondsgedachte als mystieke gedachte aan te hangen, zal de verantwoordelijkheid der staatkundige leiders veel sterker worden gevoeld als het gaat om deze veel kleinere, doch meer concrete Noordelijke Unie. Weinigen zullen voorshands deze conceptie in voldoend heldere mate voor zich kunnen halen om constructief werk te kunnen verrichten. Doch het nalaten heeft ook groote bezwaren. Allerwege wordt diep beseft dat de harmonie tusschen de staatkundige en sociale ontwikkeling aan de eene zijde, en de technische en wetenschappelijke ontwikkeling aan de andere zijde, is verbroken en dat daarbij de staatkundige en sociale ontwikkeling is ten achter gebleven. Ten onrechte pleegt men in de technische begaafdheid het kenmerk van „het Westen" te zien; de sociale begaafdheid is niet minder. De technische ontwikkeling der oorlogsmiddelen heeft een stadium bereikt, dat alleen past bij veel grootere staatkundige eenheden.