is toegevoegd aan uw favorieten.

De grondslagen der maatschappijschool

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geen bevredigende aanwijzing kunnen geven; de laatste hebben de eerste vervangen, doch de prijs was niet gelijk.

Ook kunnen verhooging en verlaging der belastingen haar invloed laten gelden.

Slechts het verbruik per hoofd der bevolking van bepaalde goederen kan aanwijzingen geven. Dit verbruik nu nam voor tarwe, gerst, boekweit, rijst, aardappelen, suiker, geslacht, tabak, krenten, rozijnen, vijgen en zilver van 1852—1922 in Nederland aanmerkelijk toe. Van tarwe in de jaren 1852—1856 tot 1926— 1928 van gemiddeld 0.43 H.L. tot gemiddeld 4.88 H.L. Voor de andere genoemde verbruiksartikelen kan men een soortgelijke stijging opmerken. Voor suiker is deze zelfs veel grooter, n.1. 2.70 K.G. in 1852—1856 en 27.59 K.G. in 1928. Voor bier verminderde het gebruik een weinig, voor wijn meer, voor gedistilleerd zeer veel. In het algemeen wijzen de cijfers op een vrij sterk toegenomen individueele consumptie.

Wat geldt voor de bovengenoemde verbruiksartikelen geldt voor zeer veel andere. Ook is in den tijd van een eeuw het aantal verbruiksartikelen sterk vermeerderd en steeds komen er nog nieuwe bij.

De beide genoemde factoren — het bevolkingsaccres en de individueele behoeftenvermeerdering — werken gecombineerd in de productie en de goederenbeweging. Van beide kan men dus een sterke toeneming gedurende de laatste decennia verwachten.

Voor Nederland wordt de loop der goederenbeweging van 1872—1927 uitgedrukt in de volgende tabel:

Goederenverplaatsing 1872—19271) in tons = 1000 K.G.

In binnenwaartsche In buitenwaartsche Totaal goederenrichting richting verplaatsing

1872 6461 2956 9407

1882 11114 6331 16446

1892 16711 9009 24720

1902 27797 18801 46598

1912 66887 42139 98026

1922 39894 27372 67266

1927 78032 63731 141763

Uil bovenstaande gegevens blijkt, dat het totaal der goederenbeweging in Nederland is gestegen van ruim 9 millioen K.G. in 1872 tot ruim 141 millioen in 1929. In deze enkele getallen ziet

i) Naar Jaarstatistiek van den In- Uit- en Doorvoer over- 1927. Uitgave: Centraal Bureau voor de Statistiek.