is toegevoegd aan uw favorieten.

De grondslagen der maatschappijschool

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

minister Kuyper's wetsvoorstel. Op de hem eigen forsche wijze schreef Kuyper: „Thans voldoet deze onderscheiding1) niet meer en de wetgever bezit krachtens dezelfde delegatie, waarvan Thorbecke voor het verwézenhjken zijner denkbeelden gebruik maakte, het recht een andere, met den eisch des tijds overeenkomende opvatting voor de zijne in de plaats te stellen.

Het lager onderwijs om beschaafde menschen te maken, het middelbaar onderwijs om nijoeren te kweeken, en het hooger om het voortbestaan van den geleerden stand te verzekeren, is eene verdeeling, die haren tijd heeft gehad. De beschaving eindigt met op dertienjarigen leeftijd, maar begint dan eerst recht. Tot de nnveren behooren volstrekt niet alleen de heeren met hoogereburgerschooWiploma, maar ook de werklieden en neringdoenden En de geleerde stand uit de dagen van het humanisme afkomstig, moest allengs voor den wetenschappeüjken stand, in breeden zin, de vlag strijken. Ook de naam van middelbaar komt bij de opvatting, door Thorbecke voorgestaan, niet tot zijn recht. Middel baar is wel terdege datgeen, wat tusschen het lager en hooger naar rang van zekere orde in ligt. Tot juister inzicht komt men derhalve dan eerst, zoo men deze indeeüng van het onderwijs in drie groepen evenwijdig laat loopen met de indeeling in driegroepen, die het volksleven zelf aanbiedt.

E' is een breede groep in de maatschappij, aan wie zekere voorhanden kennis moet worden ingeprent, ten einde haar in staat te stellen onder leiding van anderen haar maatschappelijke laak te vervullen.

Er is een tweede groep, veel kleiner in aantal, die eveneens het door anderen gevondene in zich opneemt, maar in die mate en op zulk eene wijze in zich moet opnemen, dat ze zelfstandig en tevens ter leiding van anderen voor haar maatschappelijke taak bekwaam is.

Er is een derde groep, van zeer klein aantal, die met alleen de voorbanden kennis in zich opneemt, zelfstandig optreedt, en anderen moet kunnen leiden, maar die ook de voorhanden kennis kritisch en principieel toetst en ze door eigen onderzoek uitbreidt" *j.

Analoog aan bovenomschreven maatschappelijke groepeering moest volgens Kuyper de verdeeling: lager, middelbaar en hooger onderwijs worden gemaakt

De denkbeelden van Kuyper vonden noch in de afdeelingen. noch bij de openbare beraadslagingen der Kamer tegenspraak.

i-; n.1. die van Thorbecke. ' "

») Handelingen 2de Kamer 1902/03. Bijl. vel 102-215, 135, 3, p. 14 vlg-