is toegevoegd aan uw favorieten.

De grondslagen der maatschappijschool

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

al te wilskrachtige individuen heilzame banden van gewoonte en traditie waren, zal een meer bewust zieleleven en een grooter verantwoordelijkheidsgevoel voor zich zelf en anderen noodig zijn.

De tendenz naar meer zelfstandig inzicht en meer verantwoordelijkheidsgevoel is ook in het moderne bedrijfsleven te vinden, vooral voor de hoogere functionnarissen. Men verliest wel eens uit het oog, dat juist de verder doorgevoerde mechanisatie en rationalisatie in het bedrijfsleven van tegenwoordig karaktereischen stelt, die vroeger minder scherp op den voorgrond traden, b.v. eischen van zorgvuldigheid, nauwkeurigheid en verantwoordelijkheid. De streng doorgevoerde organisatie der groote bedrijven schept de behoefte aan het vormen van een werkgemeenschap, waarvan de leden bewust meewerken aan de goede functionneering van het geheel. Een eisch in deze bedrijven is dan ook, dat zooveel mogelijk de rechte man op de rechte plaats komt. Nu de machine hoe langer hoe meer het gelijkmatige werk, waarvoor weinig intelligentie wordt vereischt, overneemt, worden aan den mensch steeds meer eischen van kennis, inzicht en karakter gesteld. Dit alles geldt zoowel voor het handwerk der arbeiders, die ook een groote mate van beheersching moeten toonen, als voor de administratieve werkzaamheden in den handel, in den staat, de provincie en de gemeente. *)

Ook de economisch-historische ontwikkeling hl de laatste eeuw werkt de tendenz naar hoogere karaktereischen in de hand Steeds meer n.1. wordt de beteekenis van ethische waarden voor het bedrijfsleven ingezien. Ziet men dit bedrijfsleven in de groote lijn en ook internationaal georiënteerd, dan kan het slechts bloeien bij onderling vertrouwen en sociaal verantwoordelijkheidsbesef, dus bij handhaving van hooge ethische beginselen. De monetaire ruil is zonder vertrouwen zelfs onbestaanbaar.

Nog steeds speelt echter in de afzonderlijke bedrijven het egoïstisch winstprincipe de voornaamste rol.

Het zal de taak der economische politiek van de komende tijden moeten zijn de stimulans tot productiviteit, waartoe de toepassing van het tweede beginsel leidt, te vereenigen met het streven naar een algemeen welvaren, dat zonder de toepassing van het eerste beginsel niet of slechts voor korte tijdsperioden bestaanbaar is.*)

') VgL Alfred Harshall, Principles of economics, London 1916, p. 205.

') In eenigszins anderen vorm werd het bovengenoemde probleem reeds gesteld door Prof. Dr. M. J. H. Cobbenhagen, „De verantwoordelijkheid in de onderneming." (Diss.).