is toegevoegd aan uw favorieten.

Willem van Oranje

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de leider, maar hoe gering was formeel zijn gezag. Zijn macht was geringer dan die van den koninklijken stadhouder. De staten, door den opstand naar voren gekomen, lieten zich al duchtig gelden en grepen reeds naar het gezag. Oranje kon hen bezwaarlijk ter zijde schuiven : zij hadden hem de middelen te verschaffen voor den zwaren en kostbaren oorlog, die welhaast midden in het land werd gevoerd. Zoo was hij dus op hen aangewezen : zij hadden het juiste besef, dat een vergadering toch nooit een krachtige leiding kan geven. Zoo moest men wel komen tot samenwerking, een samenwerking, die de prins altijd met uitnemenden takt zoo wist te leiden, dat hij zijn denkbeelden kon doorzetten zonder eenig middel van geweld te gebruiken. In den tijd van Leycester herinnert men zich met weemoed de goede dagen van den ouden prins, toen er geen conflicten met de staten waren, toen de zaken vlot verliepen en allen eensgezind waren.

Dat is de groote deugd van den staatsman, die weet te leiden zonder dat men die leiding als dwang gevoelt.

Er is nog iets anders over den prins in deze dagen te zeggen. In dezen zwaren tijd schrijft hij in antwoord op een moedeloozen brief van Sonoy en de gedeputeerden van het Noorderkwartier deze merkwaardige woorden : „Gij schrijft ons, dat men u soude laten weten, of wij ook met eenigen groten machtigen potentaet in vasten verbonden staen. . . . waerop wij niet laten en willen ulieden voor antwoorde te geven, dat aleer wij oit dese sake ende de beschermenisse der Christenen ende andere verdrukten in dese landen aengevangen hebben, wij metten alderoppersten Potentaet der Potentaeten alsulken vasten verbond hebben gemaekt, dat wij geheel versekert sijn, dat wij ende alle degene, die vastelijk daerop betrouwen, door sijne geweldige en machtige hand ten lesten noch ontset sullen worden, spijt alle sijne ende onse vijanden".

Hier spreekt de man, die geheel zeker is van zijn zaak, omdat hij zich in hooger hand weet. De vlot en gemakkelijk levende koninklijke edelman en ridder is door het lijden beproefd en tot de opperste leiding gevoerd ; wat hij in i565 nog slechts in anderen waarnam en misschien waardeerde, is in de school des lijdens ook hem geopenbaard.