is toegevoegd aan uw favorieten.

Dynamisme en logies denken bij natuurvolken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

natie bij primitieven uit deze en de praehistorische tijd mogen we dan ook gerust hoofdpijn en epilepsie aannemen", zegt de schrijver.

Waarschijnliker komt het mij voor, dat, al moge deze reden dikwijls gelden, de oorsprong van de trepanatie moet worden gezocht in pogingen tot het helen van schedelbreuken. Men zal er eerder toe komen een gat bij te werken, dat tijdens de strijd in een schedel wordt geworpen, dan een gat te maken in een geheel gave schedel, teneinde hoofdpijn te genezen. De laatste gewoonte zal pas zijn opgekomen, nadat de eerste met succes werd toegepast.

Poch bestrijdt, dat echte trepanaties gemaakt worden wegens hoofdpijn. Dit is gedeeltelik een naamkwestie, want de smalle, ook bij Parkinson afgebeelde schuuropeningen in het voorhoofd rekent hij niet tot de trepanaties. De ronde openingen komen volgens Pöch uitsluitend voor in de streken, waar de slinger in gebruik is. Ook hij roemt de handigheid van de inheemse chirurgen en schrijft de goede genezingen toe aan de eigenschappen van genoemde kokosnotenmelk *).

Tegen dit vaststaande feit van uitnemend operatief ingrijpen zegt de onderstelling van Hovorka en Kronfeld (zich o.a. beroepend op Parkinson) als zou men met een trepanatie een boze geest, die hoofdpijn bezorgt, willen doen ontsnappen, niet véél. Bij Parkinson kan ik deze onderstelling niet vinden. Pöch beroept zich in zijn artikel ook op Parkinson, maar 't geldt hier de ingeschuurde gleuven. Doch al stond genoemde reden vast, dan zou men hieruit nog niet mogen afleiden, dat de trepanatie in 't algemeen irrationeel is. Zelfs zou dit nog niet het geval zijn, wanneer bleek, dat de toepassing tegen hoofdpijn en epilepsie ondoelmatig was. Verkeerde therapie is ook therapie.

Evenals aan elke mode, zal ook de mode in de geneeskunst der Melanesiese en andere lagere kuituren een langer leven beschoren zijn dan aan de mode in de westerse medicijnen. Het enkele feit, dat bij natuurvolken verkeerde geneesmiddelen herhaaldelik worden toegepast, plaatst hun behandeling van het mensehk lichaam nog niet op een heel ander plan dan die bij de hogere volken.

Een beschouwing van de genees- en heelkunde bij natuur-

*) Rudolf Pöch. Reisen in Neu-Guinea in den Jahren 1904—1906 Z f Ethnologie 1907, blz. 387.