is toegevoegd aan uw favorieten.

Dynamisme en logies denken bij natuurvolken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

misties en animisties geloof, wanneer de omstandigheden voor zulk geloof minder gunstig worden? Hoe verkeerd is het, 't denken van natuur- en kultuurvolken te vergelijken door van de eerste het denken van de doorsnee-mens in het licht te stellen en van de twede dat der intellectuelen.

Hoe jammer, dat er zo weinig voortreffelike ethnografen zijn als Rasmussen en Pechuël Loesche en dat we ons dikwijls met zulke schematiese beschrijvingen moeten tevreden stellen. Hoogst interessant zou het zijn, als bij de beschrijvingen gelet werd op de individuele afwijkingen van een verschijnsel.

Gunstige omstandigheden zullen ook wel in staat zijn, de toverij van een hele groep tot een minimum terug te brengen. Rasmussen vond bij de Pool-Eskimo's in Noord-Groenland veel eenvoudiger magiese kunsten dan bij de Oost-Groenlanders en verklaart dit door hun meerdere welvaart. De Pool-Eskimo's zijn een sterk, gezond en energiek volk, zegt hij, en daardoor is het angakok-systeem minder ontwikkeld dan op de arme oostkust, waar hongersnood veelvuldig voorkomt

Ook de Bafioti zijn niet onder alle omstandigheden hetzelfde.

„Der Tod ruft alle Menschen, oder alle Menschen müssen sterben, sagen sie. Sie denken .gar nicht daran, den Tod greisenhafter Leute für unnatürlich zu halten. Bejahrte sprechen von Sterben so selbstverstandhch und treffen ihre Bestimmungen wie auch unsere in der Natur lebenden

Leute Ein Verdacht auf Behexung bemachtigt sich erst

dann der Gemüter, wenn ein lebensfroher, kraftiger Mensch jahlings erkrankt, stirbt, einem Unglücksfalle erliegt oder wenn er spurlos verschwindet" 2).

Opwinding, vrees, verslagenheid zijn wel de slechtst denkbare grondslagen voor het opsporen van de ware oorzaken. Wordt een hele groep door zulke gemoedsbewegingen gegrepen, dan zal het heel moeilik zijn, een verstandige redenering te doen aanvaarden. In dit opzicht is de hogere kuituur zeker niet beter. Voor twijfel en ongeloof is echter weer ruimte, wanneer de bewogenheid niet door alle leden van de gemeenschap gevoeld wordt „Geschadigte mögen noch so laut über Verhexung jammern, ihre Beschwerden verhallen unbeachtet oder werden mit Spott und Hohn beantwortet.

x) The people of the polar north, bk. 156/57. *) P. Loesche LL, blz. 332/33.