is toegevoegd aan uw favorieten.

Dynamisme en logies denken bij natuurvolken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het scepticisme van de moderne mens tegenover fetisjen e.d. zal wel gedeeltelik berusten op het gevoel van grote veiligheid. Het veelvuldig tot stand komen van associaties als bovenbedoelde bewijst niet, dat hun denken anders is. Hun omstandigheden zijn anders, onzekerder dan de onze. Daarbij komt, dat geringe ontwikkeling grotere kans geeft op verkeerde associaties dan hoge, ook al is de aanleg gelijk.

„Je weniger Vorstellungen ein Bewusztsein besitzt," zegt Schulfze, „um so weniger kann es mit einander kausal verknüpfen, und umgekehrt, je mehr Vorstellungen einem Bewusztsein zu Gebote stehen, um so mehr Vorstellungen kann es in kausaler Beziehung zu einander bringen. Das reichere Bewusztsein hat also im allgemeinen mehr Aussicht, diejenigen Erscheinungen mit einander kausal zu verknüpfen, die auch in Wirklichkeit kausal verblinden sind; für das armere Bewusztsein verringert sich diese Wahrscheinlichkeit in dem Masze, als seine Vorstellungen an Zahl abnehmen, Ah. das armere, unentwickeltere Bewusztsein ist der Gefahr des Irrtums im höheren Grade ausgesetzt als das reichere und entwickeltere, denn der Irrtum besteht eben in der subjektiv von uns vollzogenen kausalen Verknüpfung von Erscheinungen, die objektiv und in Wirklichkeit in keinem kausalen Zusammenhange stehen" l).

Brengt men hierbij in rekening, dat hoger beschaafden hun emoties meestal meer in bedwang hébben, zich minder laten gaan, dan blijken dus in verschillende opzichten de voorwaarden voor het leggen van verkeerd causaal verband bij natuurvolken gunstiger. Als we desondanks bij hen kritiese lieden aantreffen, die zich scepties stellen tegenover het algemeen dynamisties en animisties geloof, pleit dit voor een in wezen gelijke aanleg.

De „leer der krachten".

In bovenstaande beschouwingen van het dynamisme heb ik me niet bezig gehouden met magie van halfkultuurvolken zoals Babyloniërs, Egyptenaren en Hindoes. Bij ben heeft de magie zich ontwikkeld tot een geheime wetenschap, waarin de psychologiese grondslag niet of nauweliks meer te ontdekken is. Verschillende schrijvers schijnen aan te nemen, dat er reeds bij lagere volken een theorie omtrent uitstralende krachten bestaat.

*) Fr. Schultze 1.1., blz. 221.