is toegevoegd aan uw favorieten.

Ariëns priester

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

STICHTER DER EERSTE R.K. ARBEIDERS VERENIGING IN DEN LANDE.

Dit onderwerp behandelen is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Wij zullen eerst een vluchtige blik moeten werpen op de toestand in de tijd 1880—1900, te Enschedé, waar ongeveer 7000 textielarbeiders onder dezelfde levensomstandigheden verkeerden, dezelfde belangen en gevaren kenden. Wel waren er tal van bekwame en begaafde werklieden, die als leiders der massa konden optreden.

Een groot deel der arbeiders was niet godsdienstig, dus vanzelf ook minder gelukkig en meer tot ontevredenheid geneigd. Deze omstandigheden waren zeer zeker van invloed om in Twente onder de textielarbeiders en in het bijzonder in Enschede de beweging te doen ontstaan.

Het was een rumoerige tijd waarin de arbeidersbevolking van Twente in die jaren verkeerde. Een algemene ontevredenheid had zich niet alleen van de socialisten, maar ook van de katholieke en protestants-christelijke arbeiders meester gemaakt. Bestond er eertijds een vrij gemoedelijke verhouding tussen patroon en arbeiders, van lieverlee kwam hierin verandering. Er kwam een totale omwenteling in de geestesgesteldheid der arbeiders. De verhouding der arbeiders ten opzichte der werkgevers werd hoe langer hoe scherper en steeds meer gespannen.

Haat en bitterheid bezielden velen. De zeer lage lonen, de veel te lange en afmattende arbeidsduur, de gezins-ontwrichtende vrouwen- en kinderarbeid, de invoering van verschillende strenge maatregelen in tal van fabrieken, daarbij gevoegd de toenemende afhankelijkheid en onzelfstandigheid der arbeiders, zijn politieke onmondigheid en geringe zeggenschap in het openbare leven, welke meer nog dan de schrale boterham den arbeider hinderde, dit alles deed de ontevredenheid onder de gehele Twentse arbeidersbe-