is toegevoegd aan uw favorieten.

Katholicisme in actie op wereldlijk terrein

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

stelsel krachtens zijn eigen innerlijke aard in strijd komt met de gestelde eisen, dan wel of het kapitalistische stelsel, zonder zijn aard te verliezen, zodanig hervormd kan worden, dat het aanvaardbaar wordt. De meningsverschillen onder de schrijvers, die overigens de misstanden ten sterkste veroordelen, komen vooral voort uit het verschil in opvatting omtrent het kapitalistische stelsel, of dit namelijk als een systematisch samenhangend geheel moet worden gezien en beoordeeld, dan wel of de verschillende economische middelen, instellingen en maatregelen, waarvan men zich in de kapitalistische maatschappij bedient, afzonderlijk moeten worden beoordeeld. Uit het kader genomen, binnen hetwelk deze middelen concreet worden aangewend, worden ze dan vaak moreel indifferent bevonden, zodat ze, wanneer ze in een andere geest werden gebruikt en met een betere bedoeling werden gehanteerd, moreel gerechtvaardigd zouden kunnen worden. Daar, naar mijn opvatting, de eigen aard van een economisch verschijnsel juist bepaald wordt door het economische kader, waarin dit verschijnsel noodzakelijk is opgenomen, kan ik niet meegaan met de methode, die van het economische kader, in dit geval het kapitalistische kader abstraheert. Dan is dat verschijnsel niet meer van economische aard en wordt derhalve niet datgene beoordeeld, wat men beoordeeld wenst te zien. W^ie b.v. het verschijnsel der rationalisatie of, om iets anders te noemen, het verschijnsel van trust- en kartelvorming te beoordelen heeft, kan dat niet doen op grond van de al of nietuitgesproken subjectieve bedoelingen van de oprichters van het kartel en trust of de doorvoerders van rationalisatie-methoden, maar heeft zich af te vragen: welke zijn de objectieve, intrinsieke en feitelijk-noodzakelijke gevolgen van dergelijke organisaties en methoden? Deze gevolgen kunnen nu alleen maar gekend worden, wanneer men het te beoordelen verschijnsel plaatst in het kader van de feitelijke omstandigheden, binnen welke het optreedt en zijn uitwerking heeft. Deze uitwerking nu verschilt wezenlijk, naargelang het feitelijke econo-