is toegevoegd aan uw favorieten.

Het fascisme en de nieuwe vrijheid

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

cussie”, uitermate gering; immers de leiders horen in werkelijkheid slechts hun eigen echo, een vulgaire weergave van hun eigen gedachten en gevoelens. En de voornaamste weerstand die zij kunnen ondervinden, komt voort uit het onvermogen der leden, een nieuwe situatie, en de daarbij behorende ideeën te aanvaarden. Dan kan het gebeuren, dat de leiders door hun volgelingen bestreden worden met hun eigen, (vroegere, en thans onbruikbare) ideeën, waarbij die volgelingen dan werkelijk menen, dat ze hun eigen zelfstandige inzichten moedig tegenover de inzichten der leiders plaatsen, terwijl in werkelijkheid het verleden der leiders met het heden in debat is.

En hoe is nu de kern dier Leninistische organisatie? Is zij gelijk te stellen met een bond van vrije geesten? In werkelijkheid was er geen bond, doch er was slechts Lenin, omringd door zijn secondanten, die geen van allen méér waren dan z'n ondergeschikten. De enige werkelijke persoonlijkheid, die gedurende enige jaren in Lenin’s omgeving oprees, was Trotzki, door al de Leninisten als een vreemdeling beschouwd, die door buitengewone omstandigheden in de kring was gekomen, doch wiens aanwezigheid storend werkte op de organisatie. Lenin zélf begreep echter, dat deze vroegere tegenstander, bij al de eigenaardigheden in aanleg en afkomst, wel degelijk een bekeerling was, die juist in de hoofdzaken een orthodox bolsjewist geworden was. En omdat hij zo bijzonder begaafd was, kon men met hem, en eigenlijk alléén met hem, van gedachten wisselen. Over de hoofdzaken moest men het natuurlijk eens zijn. En die hoofdzaken waren: het aanvaarden van de marxistische leer volgens welke de economie de allesbeheersende maatschappelijke factor is, en de daaruit voortvloeiende opvattingen omtrent de economisch-bepaalde klassen, omtrent de heldenrol van het proletariaat, omtrent een dictatuur van het proletariaat — dingen die in feite volkomen in strijd waren met de realiteit van het bolsjewisme. Die realiteit was: het scheppen van een élite uit al de klassen, maar met een kern van intellectuelen; en het uitoefenen van de dictatuur door massa’s uit alle klassen (arbeiders, boeren) onder leiding van die elitepartij.

Die tegenstelling tussen de marxistische leer en de juiste strategische inzichten van Lenin, gaf het bolsjewisme van de aanvang af een zekere gewrongenheid en een geestelijke armoede. Inplaats van een wereldbeschouwing te vormen, die bij de strategische