is toegevoegd aan uw favorieten.

Het fascisme en de nieuwe vrijheid

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Typerend voor deze tijd, is de denkangst bij degenen wier functie het denken is, bij de élite. Onze élite is in zekere zin „gematigd”, ze verlangt naar gebondenheid, naar grenzen, naar vastheid, naar geslotenheid, terwijl haar functie juist behoort te zijn, de eeuwige vraag, de onvoldaanheid, de openheid, en de poëzie van het nog niet verwezenlijkte. De kaders, en in nog grotere mate de massa’s, zijn „extremistisch”, willen het onmogelijke direct tot stand brengen, wat, gezien hun toch altijd aanwezig tekort in het denken, op voortdurende opgewondenheid, sensatiezucht, hysterie, onmatigheid in alle opzichten, uitloopt. De vermetelheid van de onbekwamen en de traagheid van de bekwamen, hebben tengevolge dat we in een soort gekkenhuis leven, maar dan in een gekkenhuis met bang geworden artsen en bewakers.

Nu is in een wereld vermetelheid nodig. Maar die vermetelheid mag alleen aanwezig zijn bij degenen die over de nodige remmen, de nodige contróle en berekening beschikken, om altijd weer de grens tussen vermetelheid en waanzin te kunnen trekken, om te zorgen dat tussen verlangens, visioenen, inspiraties enerzijds, en aanwezige krachten, weerstanden, gevaren anderzijds, een compromis tot stand komt. Deze erkenning van het realiteitsbeginsel, deze matiging, onderscheidt het genie van de waanzinnige, de élite van de charlatans, demagogen en bezetenen, Cromwell, Napoleon en Lenin, van Mussolini, Stalin en Hitler.

Wat wij nodig hebben, is een élite, vermetel in haar gevoelens en in haar denken, maar door haar denken tevens gematigd in het toepassen van haar ideeën op de maatschappij; gematigd, maar

— omdat achter die matiging de vermetelheid en de gloed liggen

— tevens wilskrachtig, vastberaden, doorzettend.

Aan de andere kant hebben wij massa’s nodig, geklemd tussen kaders, die het extremisme op alle gebieden, binnen de perken houden, die door de élite worden aangegeven. De vermetelheden der altijd naar exaltatie en orgasme strevende massa, moeten niet aangewakkerd worden, zoals dit gebeurt door de fascisten, de bolsjewisten en proletariaatsverheerlijkers, de oxfordianen en anderen, die de toch reeds opgewondenen nog een extra dosis religieuze vervoering willen geven; ze moeten niet aangewakkerd worden, zoals al de gevoelsverheerlijkers, schijn-élites, valse munters en demagogen dat willen — ze moeten getemperd en gematigd worden.

Er moet eerbied zijn voor de orde — maar dan moet er ook een