is toegevoegd aan uw favorieten.

Holberg en Holland

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

zuster, „Fraiken Fikke” (Petersen IV, blz. 103; = jonkvrouw Fikke) in het Duits: „die Fraulein Ursel” (D. Sch. III, blz. 210), bij Van Elvervelt „Ursula myn zuster” (blz. 18), evenals in de latere Nederlandse vertaling van 1766. In het derde bedrijf worden de woorden „saa forliebt som en Rotte” (Petersen blz. 127; = zo verliefd als een rot) in het Duits vertaald met: „so verliebt als eine Katze” (D. Sch. blz. 245), bij Van Elvervelt: „zo verliefd als een kat” (blz. 52); in de vertaling van 1766: „zo verliefd als een krolse kat” (blz. 392).

De berijming van 1758 heeft echter ook zelfstandige afwijkingen: deze betreffen in hoofdzaak de indeling in tonelen; er worden b.v. hier en daar enkele tonelen gesplitst of een toneel ingevoegd. Andere afwijkingen zijn een gevolg van de berijming: woorden worden toegevoegd en weggelaten, uitdrukkingen gewijzigd, stoplappen ingelast.

Dat een prozawerk als Holbergs blijspel veel lijdt in een dergelijke berijming, moet voor ieder duidelijk zijn. Alle pit en geest gaat er uit. Als voorbeeld citeer ik — eerst uit de prozavertaling van 1766, vervolgens uit Van Elvervelts berijming — een gedeelte van het 7e toneel uit het 2e bedrijf, waar Leander en Leonora, die elkaar van ontrouw verdenken en beiden menen, dat de ander zijn of haar zinnen heeft gezet op de dienstbode, respectievelijk knecht, elkander de waarheid zeggen. (Vertaling 1766, blz. 382—383)

Leander: Is deze niet Leonora? Ey! Loopt gy heen? Zyt gy zo bang voor my? deugdzame Juffrouw!

Leonora: Ey, mynheer! Hoe kan ik enigzints deugdzaam zyn, daar gy alle deugden ingeslokt hebt, zo dat niets meer voor andere overgebleven is.

Leander: Ha, ha, ha, kuische Lucretia!

Leonora: Ha, ha, ha, kuische Joseph!

Leander: Ik admireere u, Mejuffrouw!

Leonora: Uw’s gelyken vind men niet, mynheer!

Leander: Kend gy dit portrait wel?

Leonora: In uw handen niet.

Leander: (werpt haar het portrait toe, en zegt) Daar hebt gy ’t terug.

Leonora: Kend gy dit portrait wel? deugdzame heer!