is toegevoegd aan uw favorieten.

De moderne staatsgedachte in het licht der jongste encyclieken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

bleef deze onvruchtbaarheid van het wetenschappelijk beroep geen geheim. Het ontzag voor den ,,geleerde daalt zienderoogen; het gezonde verstand van den leek wordt zichzelf bewust en waagt, aanvankelijk aarzelend, doch spoedig vrijmoediger, kritiek op het betoog, dat in de collegezaal wordt gehouden.

Nu worden pauselijke encyclieken niet gestoken in het deftig ornaat van een academische verhandeling, omzoomd door reeksen van voetnoten en afgesloten door een indrukwekkende litteratuurlijst. Maar toch, encyclieken zijn kwartslampen, waarmede iedere vervalsching van leer en praktijk der godsdienstige of zedelijke orde wordt opgespoord; menig wetenschappelijk werk is, daarmede vergeleken, niet méér dan een zielig kaarsenstompje, dat flakkerend spookgestalten toovert op de muren van het studeervertrek. Dat ontdekken steeds meer geesten, wien de „wetenschappelijke” vormendienst, zonder daaraan beantwoordenden inhoud, te machtig wordt en daarom omzien naar waarheden van het gezond verstand, naar het natuurlijk recht, de natuurwet, de rechte rede en de onafhankelijk van den mensch bestaande orde der dingen.®)

Enkele karakteristieke trekken der encyclieken mogen hier een korte aanduiding vinden. Zij bewijzen, in welke bijzondere mate Rome oude waarheid weet te formuIeeren in moderne bewoordingen en toe te passen op hedendaagsche problemen. Dat deze taal meer en meer weerklank vindt bij de menschheid, is een hoopvol teeken en vormt, in de duisternis van heden, een lichtende plek.

Tegenover het zéér individueel spraakgebruik van talrijke wetenschapsbeoefenaars steekt de weloverwogen, consequent doorgevoerde en aan de gezonde taalopvat-

3) Een oordeel van Pius XI, oud-bibliothecaris van de Ambrosiana te Milaan, vindt men in Divini Redemptoris (15): ,,De verkondigers van het Communisme weten bovendien ook partij te trekken van den naijver der verschillende volkeren, de contrasten tusschen verschillende politieke stelsels en zelfs van de stuurloosheid, welke op het gebied van de wetenschap-zonderGod heerscht, om binnen te dringen in de universiteiten en de beginselen van hun leer met schijnwetenschappelijke argumenten te steunen.”