is toegevoegd aan uw favorieten.

De moderne staatsgedachte in het licht der jongste encyclieken

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

In plaats van de oude leer, werd hier en daar een nieuwe soort wijsbegeerte ingevoerd, welke niet de gewenschte en heilzame vruchten bracht, welke de Kerk en de burgerlijke gemeenschap zelf ervan verwacht hadden. Onder het aandrijven der hervormers van de zestiende eeuw, begon men te philosopheeren zonder op het geloof acht te slaan en over en weer stond men elkander toe zijn gedachten te laten gaan volgens eigen lust en inzicht. Het gevolg daarvan was natuurlijk, dat de wijsgeerige systemen zich bovenmatig vermenigvuldigden en dat er allerlei, onderling strijdige meeningen ontstonden, zelfs over de meest belangrijke onderwerpen der menschelijke wetenschappen. Van de veelheid der meeningen kwam men gemakkelijk tot aarzelingen en tot twijfel: welnu, van den twijfel tot de dwaling, — wie beseft dat niet? is de val gemakkelijk Inderdaad, deze veelvoudige systemen, enkel

steunend op het gezag en het oordeel van iederen meester afzonderlijk, hebben slechts een veranderlijken grondslag en kunnen mitsdien, in plaats van een zekere, vaste en stevige wetenschap, gelijk de oude (scholastieke) was. enkel een wankele philosophie zonder bestendigheid vóórtbrengen.

Spreekt kier het gevoel voor de traditie, in de volgende passage is de vooruitstrevendheid aan het woord:

Terwijl wij verklaren, dat van harte en dankbaar iedere wijze gedachte, iedere gelukkige uitvinding en iedere nuttige ontdekking, van welke zijde zij ook komen, aanvaard moet worden, sporen wij U op de meest nadrukkelijke wijze aan, — en dit voor de verdediging en de eer van het Katholieke geloof, voor het welzijn van de maatschappij, voor den vooruitgang van alle wetenschappen, — de kostbare leer van den heiligen Thomas toe te passen en zoo goed mogelijk te verspreiden. Wij zeiden: de leer van Sint Thomas, want als bij de scholastieke leeraars wordt aangetroffen een of andere al te subtiele kwestie, een onbedachtzame verzekering of iets, wat niet overeenstemt met de beproefde leerstellingen van latere eeuwen of wat van iedere waarde ontbloot is, dan bedoelen wij geenszins dit ter navolging voor onzen tijd voor te houden.

Dezen geest ademen ook de jongste encyclieken van Pius XI, waarin voortdurend naar vroegere uitspraken van hemzelf en van zijn voorgangers verwezen wordt. Zoo leest men in Divini Redemptoris (31):