is toegevoegd aan uw favorieten.

Inleiding tot de economie der inheemsche samenleving in Nederlandsch-Indië

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Tn de Buitengewesten bracht het gebrek aan inheemsche arbeidskrachten ter plaatse, bereid om op de ondernemingen loondienst te verrichten, de Westersche cultures tot de noodzakelijkheid op groote schaal koelies aan te werven op Java. Deze werden sedert 1880 te werk gesteld onder een contract met poenale sanctie om de bedrijfszekerheid te waarborgen, den koelie te beletten na korten tijd de onderneming, die zich de kosten van aanwerving had getroost, te verlaten. Op de dikwijls afgelegen ondernemingen, waar het bestuurs- en politietoezicht vaak gering of afwezig was, leidde dit vóór de instelling der arbeidsinspectie, in 1904, wel eens tot ergerlijke misstanden, b.v. koeliemishandeling, vragen van een te zware arbeidspraestatie, onvoldoende huisvesting en hygiënische verzorging van den koelie en zijn gezin, gelegenheid geven tot dobbelspel, waardoor de koelie zijn geld verloor en tot hernieuwing van zijn contract uit geldnood werd gedwongen. Na den eersten ruwen pionierstijd en de instelling van de arbeidsinspectie is hier zeer veel ten goede veranderd. Vooral sedert, eind 1931, de tabaksondernemingen verklaarden afstand te doen van de poenale sanctie, is het dercentage der koelies, die als contractanten krachtens de koelieordonnantie werkzaam zijn, tot ongeveer 7 % geslonken. Echter ook zonder den steun van de poenale sanctie is de economische macht van den ondernemer in het binnenland over den in een vreemd land werkenden koelie groot.

In den laatsten tijd komen ook de botsingen tusschen Europeesche concessieverkrijgers in de cultuurgebieden der Buitengewesten en inheemsche rechthebbenden op den nog woesten grond meer voor het voetlicht. Het gaat hierbij niet zoozeer om de economische benadeeling van de laatstgenoemde groep als om het beginsel van de agrarische politiek der regeering: of deze zich meer zal richten op eerbiediging van de volksvrijheden dan wel op behartiging van Westersche productiebelangen.

§ 3. De Westersche cultures als uitgangspunten voor het binnendringen van geld en verkeer in de inheemsche maatschappij.

De Westersche ondernemingen trekken werkvolk aan uit de omliggende dorpen, zoo noodig van nog verder. De loonen van deze menschen worden in geld betaald, waardoor belangrijke