Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tracten en waren van hun standpunt formeel in hun recht, maar wie kan er den Bandaneezen in billijkheid een verwijt van maken, dat zij niet aarzelden in strijd met den inhoud dier vroegere contracten, waarmede de Nederlanders in tijden van gevaar of in onbewaakte oogenblikken, hunne vrijheid aan banden hadden gelegd, te handelen en haar zooveel en zoogoed als zij konden te hernemen?

Waar zij echter slechts de macht daartoe bezat, handhaafde de Nederlandsche Compagnie met ijzeren hand het monopoliestelsel, ja zij deed dit met zóó groote gestrengheid, »dat het langzamerhand als een uitgebreid net over den archipel werd toegehaald, waarin de inlander vreesde te zullen verstikken". Is het dan vreemd, dat de Bandaneezen de Hollanders haatten en de Engelschen, die voor dit bijzondere geval de banier van den vrijen handel omhoog staken, door hen als redders werden begroet, evenals de ongelukkigen ons bij onze komst hadden begroet als verlossers van het juk der Portugeezen?

»Zie", zeiden eens twee hoogbejaarde bewoners van de negory Lontoor tot den Engelschman Cockayne, met de hand naar het Hollandsche fort wijzende, »zie, dat maakt, dat de oude lieden weenen, en de nog ongeboren kinderen zullen weenen; Allah had hun en hun kroost een land gegeven, en nu heeft hij de Hollanders tot hen gezonden, die hen beoorlogen en op onrechtvaardige wijze van hun land willen berooven, als een plage Gods!"

En de Nederlanders op hun beurt klaagden over de Bandaneezen als »een seer ontrouwe, bose natie", wier »moetwillicheyt" onduldbaar was.

De Engelsche schepen, The Concord en The Thomasine, konden hun doel op Neira niet bereiken en mochten nog blij zijn, zonder schade van onze zijde te hebben geleden, naar het eiland Ai te kunnen vertrekken; immers werden zij steeds door Nederlandschen schepen gevolgd, die voor geen geweld zouden teruggedeinsd zijn om eene landing op Neira te beletten.

Het duurde evenwel nog twee maanden na de komst van

Sluiten