Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Het stelsel door hem voor de Heeren XVII bepleit was in 't kort het volgende. Indië moet door Indië zelf gevoed en onderhouden worden. »Geen uitzending meer van zoo groote kapitalen uit Nederland door de Compagnie; maar vooral uitzending van volkplanters en vrijhandelaars, die öf landbouwers en plantagemeesters in Indië zouden worden, öf met hunne vaartuigen onder zekere voorwaarden den handel zouden drijven langs Afrika's Oostkust, de kusten en golven van het vasteland van Indië en van een groot gedeelte van den Archipel, die op die wijze een grooten handelscirkel zouden beschrijven, waarvan Batavia het middelpunt moest zijn. Het was in één woord een stelsel van handel gedreven door bijzondere personen met consignatie x) op Batavia". Met andere woorden: De kooplieden zouden hunne waren, binnen dien cirkel opgekocht, naar Batavia brengen, waar het der Compagnie vrij zou staan die goederen, welke haar voor Indië van dienst konden zijn of tot retouren naar het vaderland te gebruiken waren, aan te koopen tot »civiele prijzen, minder dan de tegenwoordige".

Toen dan Coen de Heeren Bewindhebbers had overtuigd, dat er op die manier nog meer van Indië te halen was, noodigden zij, zooals wij zeiden , Coen uit om wederom als Gouverneur-Generaal op te treden, aangezien niemand beter dan hij, zijn eigen denkbeelden in praktijk kon brengen.

Hij verklaarde zich bereid. Het sluiten van zijn huwelijk en een daarop gevolgde ziekte vertraagden aanvankelijk zijn vertrek ; toch was hij weldra' gereed om de reis te aanvaarden. Toen echter kwam er zulk een verzet tegen zijn vertrek van de zijde der Engelsche regeering — die hem voor den hoofdschuldige hield in zake den Ambonschen »moord", en hem bij memorie van haren gezant Dudley Carleton bij de Staten-Generaal als straf baar voorstelde, omdat hij »door syne insolentien, outragien en onwaardigheden tegen het traktaat van 1619 en tegen de Engelsche natie de perturbateur was geweest van

Consignatie d. i. toezending van goederen, om die voor rekening des afzenders te ve^

koopen.

Sluiten