Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

in 1756 werd het seminarie, evenals de door Van Imhoff in 1743 opgerichte school voor de Zeevaart, Akademie der Marine genaamd, als maatregel van bezuiniging opgeheven.

Beide inrichtingen vonden bij de machthebbenden te Batavia geen de minste belangstelling, immers »men wist te Batavia" zegt de rector der kweekschool Mohr met verklaarbare ergernis , »men wist te Batavia van geen andere wetenschap dan die om geld te winnen en schielijk rijk te worden."

De inrichting van het lager onderwijs was van dien aard, d. i. van zulk een overheerschend godsdienstige strekking, dat eene herdenking daaraan de drijvers van het z. g. nationaalChristelijk onderwijs wel moet doen watertanden. Volgens de kerkorde van 1643 waren de schoolmeesters van Batavia gehouden de inlandsche kinderen »te onderwijzen in de fundamenten van de Christelijke religie, met hen ter kerk te gaan en te catechizeren"; voor de volwassene Christen-inlanders moesten zij iederen avond »een kapittel uit het Portugees Testament en een vers a twee uit de Psalmen Davids in 't Portugees" voorlezen. Verder moesten de lijfeigenen der Compagnie te Batavia, vóór dat zij des morgens hun arbeid begonnen, »door de meesters, ieder na zijn begrip , 't zij in 't Portugees, Bengaals of Malabaars, m de hoofdstukken van de Christelijke religie onderwezen worden. Daarmee was de taak van den schoolmeester nog niet ten einde. Volgens diezelfde kerkordening was hij verplicht >des avonds in het Corps de guarde, voor de Inlandse Christenen, die daar de wagt hadden, het gebed te doen."

Men kan zich licht voorstellen, zegt de heer Van Deventer, hoe weinig bij al die eischen van godsdienstigen aard, het verder onderwijs tot zijn recht kwam; zelfs van het lezen leeren zouden wij geen denkbeeld kunnen opvatten, indien niet voor oefeningen in die elementaire kunst waren voorgeschreven de tien Geboden, het Onze Vader en de honderdste Psalm. Dit is zeker, dat het voorschrift van 1643, volgens hetwelk in de scholen geen andere dan de Nederlandsche taal gebruikt mocht worden zoo weinig werd opgevolgd, dat nog bij het Bata-

Sluiten