Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

gebreide bezittingen der Compagnie beperkt geworden tot Java en eenige onderhoorige kantoren en ook daar kostte het zelfs moeite het gezag te handhaven.

Zoo waren dan alle maatregelen, welke het Comité, dat in 1796 het bestuur der Compagnie aanvaardde, tot hare redding genomen had, door den loop der omstandigheden ijdel gebleken. Reeds bedroeg hare schuld ruim 134 millioen, behalve nog 15 millioen aan renten door den Staat voorgeschoten. Desniettemin bleef het Comité bij zijn moeielijke taak volharden, en het octrooi, dat in 1798 ten einde liep, werd bij besluit van de Nationale Vergadering van den 2Ósten Januari 1798 nog tot den 31ste1! December verlengd, doch met de bijvoeging: »ten ware inmiddels door de tusschenkomst van eene in te voeren Constitutie voor het Volk van Nederland of door eene volgende wetgevende vergadering zoodanige beschikkingen werden gemaakt, waarbij het hierbij geprolongeerd octrooi öf voor eenen langeren tijd mogt worden gecontinueerd, of als overbodig per se komen te vervallen."

Dit laatste had spoedig plaats. Weinige dagen vóór het nemen van dit besluit, nl. op den 22sten Januari 1798, had eene tweede Staatsomwenteling plaats gehad, waardoor eene Constitueer ende Vergadering was ingesteld, representeerende het Bataafsche Volk, met een Uitvoerend Bewind van vijf leden, terwijl de eenheid en ondeelbaarheid der Republiek afgekondigd en aan de Gewestelijke Soevereiniteit een einde gemaakt werd. De provinciale schulden werden ineengesmolten, en bij de artikelen 247 en 248 der nieuwe Constitutie bepaald: »dat de Bataafsche Republiek al de bezittingen en eigendommen der gewezen Oost-Indische Compagnie, benevens hare schulden tot zich nam, en de geïnteresseerden en houders van actiën bijwijze van afkoop schadeloos zouden gesteld worden". En daar het octrooi in 1799 toch ten einde liep, werd door het uitvoerend bewind der Republiek, ter vervanging van het Comité, een nieuw bestuur verkozen onder den naam van >Raad der Aziatische bezittingen en établissementen", die aan het Uitvoerend bewind verantwoordelijk was.

Sluiten