Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

met verlof tot gebruikmaking van de afbraak hunner oude woningen, nieuwe te bouwen, ingericht naar de behoeften van het tropisch klimaat. Hieraan hadden de buitenwijken Molenvliet, Rijswijk, Noordwijk en Weltevreden hun ontstaan te danken. Voor de hooge Collegiën en ambtenaren, voor de Landskantoren enz. werd te Weltevreden een groot paleis gebouwd. Een aanmerkelijke verbetering van den gezondheidstoestand der Europeanen was daarvan het loonende gevolg.

Voor het aanleggen van een oorlogshaven was de aandacht van den Maarschalk eerst op de Meeuwenbaai in straat Soenda gevallen. Zonder dat de tractaten hem daartoe recht gaven , eischte hij kort en goed, op zijn Napoleonsch, dat de Sultan van Bantam hem het voor de uitvoering van dat verdedigingswerk noodige werkvolk zóu leveren. Later achtte hij daartoe de Merakbaai meer geschikt, waarna hij ten slotte Soerabaja daarvoor bestemde en in de straat van Madoera, onder toezicht van den Schout-bij-nacht Buyskes, tegenover een der monden van de Solo-rivier, in anderhalf jaar tijds een steenen fort deed bouwen, dat den naam »Lodewijk" ontving. J)

Bij al deze ondernemingen, waartoe toch inderdaad meer dan gewone krachtsinspanning en volharding vereischt werden, bedoelende de verhooging van Java's weerbaarheid, wijkt echter geheel naar den achtergrond de aanleg van den grooten postweg, die het eiland Java in zijn grootste lengte doorsnijdt. Ook ten deze gaven echter strategische overwegingen den krachtigsten stoot. Te Anjer begonnen, liep deze weg over Batavia langs Java's Noordkust tot aan Panaroekan aan de Oostkust, over eene lengte van 200 uren gaans, en daar men op gelijke afstanden van 20 minuten palen plaatste, werden op dit gedeelte van den weg 600 palen geteld.

Om den Gouverneur-Generaal van deze onderneming, waarbij verbazende bezwaren overwonnen moesten worden men denke aan het gedeelte tusschen Buitenzorg en Tji Andjoer, waar de weg over de kruin van den 47^° voe^ hoogen »wolk-

!) Zie boven bl. 433.

Sluiten