Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het verhuren van landen voorloopig verboden werd, totdat den 6den Mei 1823 het »beruchte" besluit verscheen, waarbij alle verhuringen voor langer dan drie jaren en met meer dan zes maanden voorschot aangegaan, als strijdig met nimmer opgeheven bepalingen, geheel werden verboden en de reeds bestaande met 31 Januari 1824 voor vernietigd werden verklaard. > Deze maatregel had dus een terugwerkende kracht, benadeelde de belanghebbende partijen, zoowel huurder als verhuurder, in de hoogste mate en werd daardoor willekeurig en hard, ja onrechtvaardig , dewijl de Regeering des bewust den toestand langen tijd had toegelaten zonder tusschenbeide te treden. De Vorsten waren ontstemd, daar zij de toestemming der residenten steeds voor eene goedkeuring van het Gouvernement hadden gehouden; de inlandsche grooten, die hunne apanage-landen hadden verhuurd en voorschotten ontvangen, welke zij reeds hadden verteerd, werden nu om terugbetaling van deze en om vergoeding voor de op hunne landen gemaakte kosten door de huurders aangesproken, die zich op hun beurt bedrogen zagen in hun verwachting van goede winsten op hun eigen of opgenomen kapitalen te zullen behalen en die nu grootendeels verloren waanden."

Eene door de Regeering tot regeling der schadeloosstellingen. benoemde Commissie stelde voor (Augustus 1824) in Soerakarta de koffie tot betaling der schadevergoedingen te doen strekken en in Djokjakarta geld. Tevens gaf zij den raad de districten Djabarangkah en Karang-Kobar door het Gouvernement in pacht te doen nemen, om de Vorsten door de jaarlijksche pachtsom te gemoet te komen. De Regeering gaf aan dat voorstel gehoor, nam die districten zelve van den Soesoehoenan en den Sultan in pacht; maar in Djokja zag men daarin een daad van overweldiging en eene voorbereiding tot de inbezitneming van het geheele gebipd der Vorstenlanden, zoodat de daar reeds bestaande ontevredenheid nog vermeerderde.

Den 6den December 1822 was Sultan Amangkoe Boewana IV, Raden Mas Djarot, gestorven en opgevolgd door zijn tweejarigen zoon, als de vijfde van dien naam, onder voogdij

Sluiten