Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

wering te niet, dat men wel genoeg arbeidskrachten zou krijgen (en houden) als ze niet werden „afgeschrikt" door die vreesetijke P. S. Als het zoo makketijk zou zijn om vrije arbeiders te krijgen in grooten getale, hoe zou dan ook het Gouvernement al zoo lang te vergeefs trachten om de Javanen tot emigratie te bewegen? Het Gouvernement zelf is genoodzaakt geweest om, voor het werk aan den asweg door S. O. K... contractkoelies te nemen. Evenals trouwens in de Ombitinmijnen. Bovendien leert de toestand, die er is ontstaan op het Maleische schiereiland sinds daar de P. S. is afgeschaft, welk een nadeelen die afschaffing zou veroorzaken. Zelfs in dat gebied, waar men net zooveel uitgehongerde arbeiders kan krijgen uit Britsch-Indië als men maar wil (die Klingaleezen echter houdt de Britsch-lndische regeering van Soematra terug!), ronselt de eene onderneming de pas aangeworven en betaalde arbeidskrachten van een andere weg. Dit geschiedt i n m a s s a getijk reeds blijkt uit het fameuze rapport van mr. Vreede, waarin geconstateerd moet worden, dat de ondernemers daarginds zeggen: „Weallcrim p". Ik zal overigens dat heele rapport verder laten rusten daar het mij volmaakt redeloos lijkt om twee totaal ongelijke zaken — Malakka waar men net zooveel menschen kan krijgen als men wil en Soematra waar men er 52000 tekort heeft i n w e e r w i 1 van de P. S. — met elkaar te gaan vergelijken ter beoordeeting der vraag van de noodzakelijkheid der P. S. De heer Vreede had net zoo goed in Weltevreden kunnen blijven en Soematra kunnen vergelijken met Java, waar men immers óók geen P. S. heeft... om-* dat ze niet noodig is bij overvloed van arbeidskrachten.

Het gevolg echter van dat onderlinge ronselen op het Maleische schiereiland is, behalve de groote arbeidsonzekerheid en het immoreele afgraaien van wat een ander heeft betaald, dat er nu een zwervende bevolking van ongeveer 60.000 man daarginds is ontstaan. Menschen die nu eens hier, dan weer daar werken... of luieren. Ik heb dat cijfer van iemand, die (geen Nederlander zijnde) zelf geruimen tijd op Malakka heeft gewoond en die, in zake de P. S., allerminst een die hard

Sluiten