is toegevoegd aan uw favorieten.

"De groote Oost"

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

het zeewater staat. Van de (Engelsche) kolenonderneming Pamoekan (een weinig benoorden P. Laoet op de kust van het vasteland van Borneo) is niets bijzonders te vertellen. Maar van Balikpapan natuurlijk wel.

Balikpapan, de oliemetropolis van Ned.-Indië, is uiterlijk een „nachtschoone", zooals een Manadoneesche dame aan boord van de „Swartenhondt" het zeer juist uitdrukte. Toen de „Van Diemen" 's avonds Balikpapan naderde, lag dat al van ver te flonkeren op het water. En toen wij 's morgens vóór daglicht opstoomden om te gaan meren aan den steiger nadat we 's nachts geankerd hadden in de baai, spreidde de flonkering zich uit in honderden lichten, snoerend in val en stijging langs de heuvels en de oevers. De baai lag, eenige mijlen ver, daar vóór en om ons als een boog van feestelijke lichtfestoenen, praal van Westerschen stadsnacht in dit Oostersche land.

Maar toen de nacht — beheerscher van den schoonen schijn die 't leelijke óók een kans geeft van verleidelijkheid — moest wijken voor den dag, en toen de lichten stierven, hoe was het ware Balikpapan toen! Nog niet zoo heel erg van het schip gezien. Er is, aan zoo'n fabrieksplaats, licht wat grootsch dat schoonheidsluister heeft. En grootsch is Balikpapan wel. Het suggereert, als oliecentrale voor heel Indië, de macht en de trillende vitaliteit der „Bataafsche". Hier, op dat schilfertje grond dat uitgesneden is in Borneo's kust, staat een der economische tronen van de wereld. Al wat er in Ned.-Indië aan petroleum uit den bodem wordt gezogen door de B. P. M., stroomt naar deze distributieplaats. Millioenen varen hier in en uit. Er schoof, terwijl de „Swartenhondt" te wachten lag op 4000 blikken olie — de B. P. M., met vorstenallures, maakte er niet veel haast mee en liet ons pas om acht uur 's avonds vertrekken — juist een volgeladen tankschip voorbij. „Daar gaat weer voor anderhalf millioen!", zei een deskundige aan boord. En achter ons, rondom ons, en daar verder achter de einders, kolken andere millioenen uit den bodem op en cirkelen rond in deze millionairsarena die de Indische Archipel is.