Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

deren een klein gaatje is waardoor het water allengs weggeperst wordt door de olie. En curieus is trouwens ook de sagobereiding die ik gezien heb in het bosch aan den weg naar Tolehoe op Ambon. Het draderige, gelige pulpmerg van den opengespleten sagopalm wordt in een primitieven bak (gemaakt van een groot schutblad) met water uitgeperst, gezeefd en opgevangen (de vloeistof namelijk) in een langeren bak waarvoor een stuk van den gespleten stam weer dient. De sago stolt daar onderin tot een witte brij.

Men vindt soms, hier en daar, wel eilanden waar wat meer in zit. Noesa Laoet b.v. (van de Ambongroep) produceert veel kruidnagelen; Saparoera is daarvoor de stapelplaats. Banda levert nog altijd mooie pallanoten en foelie, Ambon vaniUe. Batjan, waar de Batjan-Maatschappij werkt, voert jaarlijks 48.000 picols uit aan copra, koffie, foelie en noten. En Boeroe zou, behalve de kajoepoetih (die reeds in Namlea zelf , dus aan de kust, met gasoline wordt vervalscht door den Arabier die de productie daar beheerscht) heel wat damar kunnen uitvoeren indien de Regeering niet, door een verkeerde politiek, een concessie van 50.000 bouws in handen van dien Arabier gespeeld had. De damarwinning moest, zoo meende men, aan de bevolking worden overgelaten (die schaarsch is en traag) en daarom hield men de Moluksche Handelsvennootschap die een concessie had aangevraagd, maar aan 't lijntje. Toen echter een wildvreemde Australische concessiejager opdook, kreeg hij dadelijk 50.000 bouws (35.000 ha.!) die de man inbracht in een „naamlooze vennootschap" waarvan hij alle aandeelen had, welke hij, in den hausse-tijd, met voordeel verkocht aan bovenbedoelden Arabier. En die exploiteert nu, naar zijn lust of onlust, de kajoepoetih en de damarboomen... èn de bevolking!

Het is, geloof ik, dr. Broersma geweest die eens heeft geschreven dat men de Molukken alleen van buiten moest zien, want dat ze, binnenin, allen zoowat eender waren. Dat zal waarschijnlijk wel zoo wezen want er is zelfs uiterlijk nog al veel eenheid: bergen met wat huisjes aan de kust en daarnaast.

Sluiten