Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

van kisten heet „Natar". Ze liggen naast elkaar op ongeveer 20 K.M. van Tandjong Karang en zijn het eigendom van de, typisch Indische, familie Sijnja, een vermogend geslacht (zooals de Dezentje s op Java) dat hier ook nog rubbertuinen heeft en voorts de aannemer is van den spoorwegaanleg in ZuidSoematra voor welks materiaalaanvoer het twee eigen booten heeft doen bouwen. Voor de kistenfabriek heeft men het voordeel dat men de grondstof kan halen uit een boschreserve van 30.000 baboes die vlakbij ligt en waarin de fabriek kapvergunningen heeft tot een bepaalde limiet en tot een bepaald dikteminimum van den stam. De stammen worden in cykndrische mooten van gelijke lengte gezaagd, deze worden geschild, geheel droog gestookt, tegen een schaaf mechanisch zuiver cylindrisch afgeschaafd en daarna met dezelfde machine afgeschild in linten van de vereischte dikte (dunte zou men eigenlijk moeten zeggen). Daarvan worden dan de kistwanden afgesneden en er worden telkens drie van zulke planken, met de nerven van de eene dwars over die van de volgende en met lijm aan weerskanten van de binnenste, op elkaar gelegd en, volgens het triplexsysteem, tot een wand saamgeperst, waarna de ruwten van de kanten door vrouwen met schuurpapier worden geëffend. Van hoeksteunlatten en blikbeslag voorzien zijn de kisten dan klaar voor de verzending naar aUe deelen van den Archipel maar men verzendt, in één kist, het materiaal voor tien andere opdat deze op de ondernemingen verder in elkaar gezet kunnen worden zoodat er telkens voor slechts 1 kist vrachtruimte behoeft te worden betaald. Deze fabriek werkt met 80 mannelijke en vrouwelijke arbeiders.

Interessanter nog is het bedrijf in de touwfabriek en wel omdat men daar zulke menschelijk intelligente machines ziet werken. In deze fabriek is aanvankelijk een kapitaal van 1 millioen gestoken maar de zaak ging niet. Ze werd toen door een der heeren Sijnja, die zelf aandeelhouder was, overgenomen voor f 60.000, nagenoeg precies zooals ze nu nog is

doch met een aanplant van slechts 350 bahoes manilla-pisang erbij, die thans is uitgedijd tot 1000 bahoes. De waanzinnige

Sluiten