is toegevoegd aan uw favorieten.

De waarde der impressionistische schilderkunst

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

aesthetische idee te komen. De eigenheid, onze maatstaf bij het beoordeelen der indrukken, heeft plaats gemaakt voor een anderen maatstaf, welke uit den gemeenschapszin ontstaan is.

De eigenheid is een product van ons wezen, met de natuur buiten ons, van de twee zaken dus, welke samen de wereld vormen. De eigenheid is, als het ware, eene schakel tusschen deze twee zaken; zij is er uit noodzakelijkheid, en heeft als zoodanig absolute waarde; de eigenheid is een absolute maatstaf, welke zijne scheiding tusschen goed en kwaad (schadelijk en onschadelijk) niet laat betwisten. Treedt nu de gemeenschapszin, wel is waar, uit de eigenheid voortgekomen, in hare plaats, dan verliezen wij onzen absoluten maatstaf en zal de scheiding tusschen goed en kwaad zich laten betwisten. Eene te betwisten scheiding is geene scheiding; en vervalt dus met het verlies der eigenheid het onderscheid tusschen goed en kwaad.

Naarmate het gemeenschapsgevoel tot ontwikkeling komt, treedt de impressionistische kant van den geest op den voorgrond. De aandoening der innerlijkheid, der eigenheid, wordt onderdrukt; de originaliteit verdwijnt en met haar de aesthetische idee.