is toegevoegd aan je favorieten.

De moderne wetenschap en het anarchisme

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Spencer, die in zooverre een groote schrede voorwaarts was, dat zij geen plaats liet voor den godsdienst en den godsdienstigen eeredienst, in haar sociologisch gedeelte nog even groote dwalingen als gevonden worden in de positieve wijsbegeerte van Comte.

Het is niet te loochenen dat Spencer tegenover de psychologie der nienschelijke maatschappijen ontrouw werd aan zijn streng wetenschappelijke methode en niet waagde alle konsekwenties te aanvaarden, waartoe zij hem gebracht zou hebben. Allerlei inkonsekwenties waren daardoor onvermijdelijk. Zoo geeft hij toe, dat grond en bodem nooit privaatbezit mogen zijn. De eigenaar van grond en bodem zal steeds van zijn recht gebruik maken om den pachtprijs voor het land gestadig te verhoogen en zal op die manier anderen verhinderen om door een intensieve bebouwing de hoogst mogelijke opbrengst uit den grond te halen. Of hij zal het land onbebouwd laten in afwachting, dat de prijs ten gevolge van den arbeid, door anderen in zijn buurt verricht, stijgt in waarde. Zulk een stelsel verklaart Spencer zonder dralen voor schadelijk en gevaarlijk voor de maatschappij. Maar dezelfde redeneering laat hem in den steek tegenover de andere opgehoopte rijkdommen, zelfs tegenover de mijnen en de dokken, om niet te gewagen van fabrieken en werkplaatsen.

Een ander voorbeeld : hij verheft zijn stem tegen de inmenging van den staat in het leven der maatschappij en geeft aan een zijner boeken een titel, die een geheel revolutionair program aanduidt : Het individu tegenover den staat. Maar langzamerhand en wel onder het voorwendsel de beschermende en zorgvolle funktie van den staat te redden, laat hij den staat opnieuw en in zijn ouden, hedendaagschen vorm weer ontstaan, alleen hij legt den staat eenige beperkingen op.