is toegevoegd aan je favorieten.

De moderne wetenschap en het anarchisme

Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

dalen tot het wilde dier. Zonder het bestaan van een gezag zouden de menschen elkander verslinden. Van de ,,massa" mag men niets anders verwachten dan brutaliteit en den oorlog van allen tegen allen. De massa zou te gronde gaan, als er geen uitverkorenen waren — de priester, de rechter met zijn helpers, de politieman en de beul — die dezen algemeenen strijd verhinderden, die de menschen opvoedden in de achting voor de wet en hun met wijze hand den tijd in herinnering brachten, toen betere opwellingen plaats gegrepen hebben in de „verharde harten der menschen" en daardoor de knoet, de gevangenis en de galg minder noodig waren dan nu.

Wij lachen om dien koning, die in 1848 in ballingschap zei : „Mijn arme onderdanen ! Gij zult nu zonder mij ten verderve gaan !" Wij lachen over dien Engelschen koopman, die in allen ernst de Engelschen beschouwde als den verloren stam van Israël en hen door God daartoe geroepen achtte aan de ,,lagere rassen" een goede regeering te verschaffen.

Maar ontmoeten wij diezelfde overdreven hoogschatting van zichzelf niet bij elke natie, zelfs bij de groote meerderheid der beschaafden ?

En toch leidt de wetenschappelijke studie van een ontwikkeling der menschelijke maatschappij en hare instellingen tot geheel andere inzichten. Zij toont ons, dat de gewoonten en gebruiken, die de menschen in het aanzijn riepen met het doel van wederzijdsch dienstbetoon, wederzijdsche verdediging en instandhouding van den algemeenen vrede, juist voor de „naamlooze" massa uitgewerkt werden. En die gebruiken juist maakten het den mensrh mogelijk in den strijd om het bestaan te midden van zeer moeilijke voorwaarden te blijven leven. De wetenschap bewijst ons, dat de zoogenaamde leiders,