Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

lijk in lik baat het aanvankelik leesonderwijs weinig: men kan even goed ij toonloos leren lezen als i. Misschien helpt iets de afbeelding van de uitgang ixch door ies, ofschoon het bezwaar van De Vries en Te Winkel dat de uitspraak van de ie allicht te vol wordt, niet geheel denkbeeldig is. Ook de voorgestelde veranderingen aangaande de bastaardwoorden maken het leren lezen iets eenvoudiger, maar evenmin is daar de winst van veel betekenis.

In 't kort: de wijzigingen in de spelling brengen het leesonderwijs geen winst die de invoering hoog noodzakelik doet zijn; maar die in de buiging en de aanduiding door voornaamwoorden bevorderen in hoge mate de natuurlikheid van het lezen.

B) Het grammatikaal onderwijs.

Van oneindig veel meer gewicht echter zijn de voorgestelde veranderingen voor het onderwijs in het zuiver schrijven, en, daar dit slechts bestaat ten dienste van de schriftelike gedachteuiting, indirekt ook voor het stelonderwijs.

Alvorens dit in biezonderheden aan te tonen een korte opmerking. De tegenstanders zijn op hun manier vrijgevig en zeggen: „waartoe al die drukte? men kan hetzelfde bereiken door niet al te veel te hechten aan finesses: laat iemand desnoods bruischea schrijven, en beren met beeren verwarren en stoel vrouwelik nemen, wat hindert dat?" Het is hier: als de vos de passie preekt, boer, pas op je ganzen! want, men overdenke wel, waarop al die liberaliteit in de praktijk neerkomt. Daarop: dat er in de school naar zal blijven gestreefd worden zoveel niogelik van het bestaande stelsel aan te leren; ook en vooral doordat het zuiver schrijven in de maatschappij altijd een shibboleth blijft ter onderscheiding van de beschaafden en onbeschaafden. Wie tot de ontwikkelden wil gerekend worden, zal zich altijd beijveren fouten tegen het vigerende stelsel te vermijden. (39) Neen, zolang het stelsel behouden blijft, is geen vereenvoudiging van het taalonderwijs mogelik, altans niet in die zin dat overbodige uitgangen en onnodige onderscheidingen niet meer zullen onderwezen worden.

Sluiten