Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

tam en nuttig huisdier te maken. Van bidden en dulden zijn wij gekomen tot denken en scheppen. En liet resultaat van deze overwinning, staat voor ons iu de uitkomsten der industrie, wier ziel, de scheppende kracht van onzen arbeid is

De nood van het mensclielijk geslacht in vroeger dagen moge onvermijdelijk geweest zpn, omdat de kracht niet voorhanden was, haar te verzachten. Duizenden en duizenden jaren van ontwikling waren er noodig, om deze kracht voort te brengen. Omdat de arbeid des volks niet genoeg opbracht 0111 de behoeften der massa te bevredigen, konden enkele klassen zich haar toeeigenen. Meer nog: de ontwikkeling onzer arbeidskracht, haar doel. de moderne produktiviteit van den arbeid, maakte zelfs de heerschappij van enkele gepreviligeerde geslachten noodzadelijk: maakte zelfs de uitbuiting der massa noodig. Wij willen uit dit oogpunt zelfs de ellende uit het verleden, met geduld en zonder eenigen haat of wrok laten voorbijgaan. Maar dat doen wij, 0111 zooveel te gerechtvaardigder de eischen der sociaal-democraten, voor het tegenwoordige, naar den voorgrond te doen treden. Het volk verlangt nu naar de werkelijke verlossing, omdat eindelijk de voorwaarden daartoe aanwezig zijn. Armoede en honger, de ellende van het verleden, zij waren veeltijds aan het gebrek aan levensmiddelen toe te schrijven. Tegenwoordig echter, en reeds sedert tientallen van jaren, is het omgekeerd: de overtollige rijkdom, gelijk hij zich openbaart in de handels- en industrie-crisissen, is het die de arbeidskracht des volks braak doet liggen. Zijn dan ook de pakhuizen nog zoo overgevuld en de magazijnen opgepropt met waren, het volk honger en bevriest, om dat de bezittende klasse, overvuld en oververzadigd van produkten, zijne arbeidskracht niet kan koopen. De wereld is overbevolkt, omdat de levensmiddelen thans bijna zonder arbeid en zonder eenige moeite kunnen worden voortgebracht. Tot nu toe was het de taak der historische ontwikkeling, de productie te organiseeren, te arbeiden en te sparen: rijkdom te scheppen. Tot dit doel mocht de beschaving den menschen gebruiken als haar werktuig. I11 zooverre als hare taak binnen de kluisters dier heerschappij bereikbaar was, is zij bereikt. De beschaving was tot dusver doel, de mensch middel. Thans wordt het tijd dit 0111 te keeren, de menschen tot doel en de beschaving tot middel te maken. De eerste voorwaarde 0111 dit ontwikkelingswerk voort te zetten, is de vrijheid des volks, zijne eindelijke deelname aan de consumptie, (verbruik). De vraag naar productie komt bij tijden en gelegenheden voor, maar de vraag naar afzet, de behoefte aan grooter verbruik, naar overvloed, is algemeen Deze nationale rijkdom was tot dusver een noodzakelijk middel tot ontwikkeling. De overvloed van de markt bemoeielijkte de afzet, drukte de prijzen, prikkelde er toe de productie goedkooper, d.w.z. niet meer besparing van kosten en arbeid voort te brengen. Deze inkrimping van kosten en moeiten, had tot voorwaarde de uitbreiding der arbeidsinstrumenten, had tot voorwaarde de vrije concurrentie. De gevolgen

Sluiten