Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

De sociaal-democratie leeft in liet geloof aan de zegepraal der waarheid, in de hoop op de verlossing uit materieele en geestelijke knechtschap, in de liefde tot de gelijkheid van alle menschen.

De gelukskinderen van onzen tijd, de moderne pharizeërs en schriftgeleerdende, de egoïsten en huichelaars, zij noemen ons derhalve hersenschimnajagers. Naar hunne bekrompen en onlogische begripsvermogens waren er altijd gelukkigen en ongelukkiger»; rijken en armen, heeren en knechten en zullen die er ii\ alle eeuwigheid moeten zijn. Zij begrijpen de mogelijkheid niet, die tot eene verlossing kan leiden, omdat zij de arbeidersklassen niet begrijpen. Deze is, voor zoover zij zich van linre taak bewust is geworden, volstrekt geen genotzuchtige hoop van dagdieven. In stede van een 011noodige omslag eener overbeschaving, verlangt zij eene planmatige produktie, die niet de overvloed van enkelen, door het gebrek van velen, maar het dagelijksch brood, algemeen en rijkelijk voortbrengt. Ons rijk ja, is hemelsbreed verschillend van het uwe! En uw rijk, de sociale samenleving van heden, hebt gij dat met uw bewust verstand georganiseerd of is dat niet veeleer instinktief, in de loop van eeuwen er gekomen? Welnu, let op de spaarzame behoeften onzes volks; let daarbij tevens op het moderne opbrengstvermogen zijner arbeid en vraagt 11 dan af, of niet alleen reeds het bloote instinct voldoende is. om door middel van de voorhanden zijnde arbeidsmiddelen op de meest omvangrijke wijze, betrekkelijker wijs zonder moeite en kosten, te voorzien in die behoeften. De sociaal-demokratie is niet alleen een zaak van het instinktmatige gevoel, maar een arbeid van het hoofd, dat klaar en helder weet wat het wil en waarheen het wil. Zij onderscheidt zich van de tot dusver hersenlooze maatschappij, die zonder doel en zonder maatstaf maar voortbrengt juist daardoor, dat zij de volkshuishouding nu eens met bewustzijn organiseeren wil.

Bewuste, planmatige organisatie van den socialen arbeid, zóó noemt zich de lang verbeide Heiland van den nieuweren tijd.

II.

IJij voortzetting van ilit thema, geliefde hoorders, moet den inhoud van onze uiteenzetting in het kort worden samengevat Wij vonden in di' sociaal-demokratische beweging eenen nieuwen vorm van godsdienst. in zooverre als die tot taak heeft, liet menschelijk geslacht tt; bevrijden van den armoed, waarmede het den strijd om het bestaan, in een wereld vol van moeilijkheden, hulpeloos heeft moeten beginnen. Zelfs de allergeloovigste kan maar aan de godsdienstige verlossing, een succes in geestelijk opzicht toekennen. De menigte goden der heidenen hadden aan dezen geestelijken arbeid nauwelijks part of deel. De drie-éénige godheid van het christendom, heeft den nood des volks weten te verzachten, door het te leeren daar een deugd van te maken. Dat deze leer, ten haren tijd

Sluiten