Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

de politieke en sociale wet als een bovennatuurlijk geschenk van de genade Gods afgodisch vereeren en daarmede zichzelf de macht benemen haar, naar den gang van de ontwikkeling oni te werken, zoo ziet lieden ten dage eene onderdanige en vereeringszuchtige, slaafsche beschouwingswijze den hoofdarbeid aan. als een afgod van de beschaving. Het is de roeping van de sociaaldemocratie, nevens liet religieuze, ook het wetenschappelijke bijgeloof te niet te doen. l)e menschel) belmoren niet tot de wetenschap öp te zien, maar zij moeten haar veeleer tot zich trekken. Zij moeten het geestelijke tot een instrument van den materieelen arbeid maken. Hiermede komen wij de gerechtvaardigde aanspraken der wetenschap niet te 11a. De op ervaring gegrondde onvruchtbaarheid van het speculatieve ondetzoek, de bewezen onvruchtbaarheid van het «zuivere verstand» beleere eens-en-vooral het gilde der geleerden, dat tastbare zinnen-werkzaamheid voor de wetenschap noodzakelijk is. Omgekeerd leere den handwerker uit de bewonderenswaardige resultaten der moderne industrie, dat verbinding met de wetenschap, alléén die wonderen van den arbeid voortbrengen koude.

Deze wederzijdsche doordringing van beiderlei arbeidsvolumen, heeft gedurende het verloop van eeuwen eindelijk de menschheid op het punt gebracht, waar thans de grondsteen kan worden gelfgd voor de moderne productiekracht van den arbeid. Maar, wachten wij ons dus ervoor hierbij slechts aan geestelijke kracht te denken! De arbeid, welke door de historische (geschiedkundige) ontwikkeling tot aan den dag van heden opgehoopt is geworden, bestaat niet alleen in geestelijke of wetenschappelijke opbrengst, in zuiver kunnen, maar meer nog, in het voorhanden zijnde materieele fonds, in zooverre dit noodzakelijk instrument van den modernen arbeid is. Of dit instrument of fonds ook 1111 nog tegenwoordig in bezit is van personen, zoo behoort de sociaal-democraat te begrijpen, dat dit enkel door personen nooit voortgebracht is kunnen worden. Alle onze materieele rijkdommen konden, evenzoo als alle in de literatuur neergelegde resultaten, ;illeen door middel van gemeenschappelijke!) arbeid van verschillende generaties (geslachten), kunne, landen en volken voortgebracht worden. Zij zijn alzoo, hoewel individueel (persoonlijk) eigendom, toch algeineene,gemeenschappelijke en collectieve voortbrengselen.

Buitengewone uitvindingen en ontdekkingen, die aan bepaalde namen verbonden zijn, zijn naar den naam slechts eigendon) van deze privaat-personen. Inderdaad zijn zij, evenzoo als de materieele schatten, resultaten van gemeenschappelijke!) arbeid, prodnkten van de maatschappij. Het is nog eene overlevering uit een reeds overwonnen barbaarsch standpunt, die desniettemin nog heden ten dage rondspookt in vele geleerde en ongeleerde koppen, om in de lichten der geschiedenis, niet alleen glansijke toonaangevers, maar een soort van half-goden te zien. Wanneer Columbus het niet geweest was, dan had de eene of andere onbekende schipper, de reeds verworven middelen en ideën benuttigt om den weg naar

Sluiten