Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

stroom van het leven uittrekt, om ze in haren sloot te laten rotten.

Als ik echter, waarde partijgenooten, de ordinaire waarheid de bijnaam van wetenschappelijk* geef, dan zij n er aan herinnerd, dat ik hier geen wetenschappelijk priesterdom bedoel. Met In t handtastelijke bijgeloof zouden wij vrij spoedig kunnen klaar komen, ware het niet, dat de bastaardachtige halfheid, niet. de open spleten van de wetenschap opzocht om er hare eieren in te leggen. En liet is wel voornamelijk het gebied van de kennistheorie, dat zulk een terrein biedt voor misvattingen Gelijk machtige natuurverschijnselen dit den Laplander of den Vuurlander doen, zoo jagen de innerlijke wonderen van ons denkproces, onzen professoren in de wijsbegeerte eigenlijk de stuipen van liet bijgeloof nog op het lijf. Nadat door de wetenschap al het henielsche gematerialiseerd is geworden, bleef den professoren niets meer over dan de wetenschap, hun beroep, tot een henielsche te maken. Waarom zou de akademische wetenschap van andere kwaliteit zijn dan die van den boer. den spijkermaker of den verwer? I >e wetenschappelijke agricultuur (landbouwkunde) onderscheidt zich hierdoor van de gewone manier van boeren, dat hare regelen, hare kennis van de zoogenaamde1 natuurwetten algemeener en omvattender is. Derhalve is dan ook de wetenschap van een professor van dezelfden soort als de kennis van een handlanger De platheid van het verschil tusschen voorname wetenschap en het allergewoonste mensehelijke verstand, behoort duidelijk te wordon erkend, teneinde het misselijke bijgeloof aan de aristocratie (adel) van den geest niet wortel en tak uitt e kunnen roeien. Onze tegenstanders schimpen wel op onze ruwe «gelijkmakerij«. die gaarne de geestelijke voorrechten zou willen onderdrukken: maar even weinig als den ouden strijd tegen den adel, den glorierijken voorzaten gold. met welks namen men zich tooide, zoo min geldt onzen weerzin tegen den ridders van den geest, die geest zelve, waarmede men praalt. Hetaanstootelijke voor ons. zit hier zooals elders in de materieele voorrechten, door middel waarvan dezen akademischen adel zich een veel te onbehoorlijk deel van onze produkten toeeigent. Sedert het zoowat uit den tijd is, den arbeiders niet brutaal geweld te gebruiken tot het verzamelen van rijkdommen, bezwendelen de geleerde trawanten onzer machthebbers hen met het wonder van den geestelijken arbeid. De voorname, winstgevende professoren-positie wordt dan. zooals de ondernemerswinst van een fabrikant dat wordt, met de voorspiegeling verdedigd, dat geestelijken arbeid nu eenmaal ver verheven is boven lichamelijken arbeid en X-maal produktiever is. E11 omdat wij sociaal-democraten zulk eene aanmatiging verachten, noemt men ons de verachters van kunst en wetenschap Wat wij verachten, dat is de phraze van verstand en wetenschap, de redeneering van de «ideale goederen» in den monden dier gediplomeerde lakeien, die heden ten dage niet hun opge-chroefd idealisme, dezelfde volksbedriegerij plegen, als eenmaal de heidensche priesters dreven, met de eerste kennis der natuurverschijnselen, dien

Sluiten