Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Mr. Fock's aanslag op de particuliere landerijen.

In hoofdstuk II der beschouwingen en voorstellen ter verbetering van den economischen toestand der inlandsche bevolking van Java en Madoera, door Mr. D. Fock, vindt men de maatregelen aangegeven, welke uit leeningen kunnen worden bekostigd en in paragraaf 3 van dat hoofdstuk wordt genoemd den aankoop of de onteigening der particuliere landerijen.

De heer Fock begint met te zeggen, dat bij de bespreking der middelen, die strekken kunnen tot verbetering der economische omstandigheden van de inlandsche bevolking op Java, eene plaats behoort te worden ingeruimd aan eene beschouwing der maatregelen, welke genomen moeten worden, om een einde te maken aan den onhoudbaren toestand, waarin de inlandsche opgezetenen der particuliere landerijen verkeeren en laat daarop volgen, dat algemeen erkend wordt, dat die toestand slecht is.

Dat dit laatste door velen wordt beweerd, valt niet tegen te spreken, maar het meerendeel van die velen had het niet over den slechten economischen toestand, doch over den toestand van onveiligheid, welke op die landen heerscht en die voor een deel wordt toegeschreven aan de bemoeienis, den landheer toegekend, tot aanstelling der politiebeambten op zijn eigen grondgebied. Dat de toestand, waarin die inlandsche bevolking verkeert, onhoudbaar, of dat die economisch minder goed zou zijn dan de toestand der bevolking van de gouvernements landen, moge door een enkele beweerd zijn, bewezen is dit nooit en een onpartijdig onderzoek daarnaar zou stellig uitwijzen, dat zulk eene bewering allen grond mist. Daar, waar de economische toestand minder gunstig is, zal die ook na den afkoop of de onteigening door de regeering zoo blijven, omdat zij niet het gevolg is van het particulier landbezit, maar moet toegeschreven worden aan andere factoren, door mij reeds opgesomd in mijn artikel in de Javabode van den 18en Februari jl.

Ook de regeering schijnt dien toestand niet zoo onhoudbaar en zoo ongunstig te vinden, anders zou in 1900 niet getreden

Sluiten