Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

Mulder behoort allerminst tot de soort van particuliere landheeren, van wie de raadsheer in het Hooggerechtshof mr. I. A. Nederburgh adviseerde: Iaat ze maar schreeuwen. Zijn (Mulders) betoog zit heel wat klemmender in elkaar dan dat van den heer mr. D. Fock, die zich wel wat gemakkelijk van dezeprincipieele kwestie afmaakt met te beweren, ,,dat het niet op zijn weg lag om in bijzonderheden een beschrijving te leveren van de heerschende toestanden en hunne historische ontwikkeling". Het bewijs voor eene stelling moet geleverd zijn, voordat men van den tegenstander mag eischen, dat hij zich overtuigd verklare." Tot zoover de redacteur van de Java-Bode.

Na deze voorstelling laat ik den heer Mulder spreken over de heerendiensten der opgezetenen op de part. landerijen, vergeleken met die der Gouvernementslanden. , Het feit, door den heer Fock aangehaald, om te bewijzen, hoe ongunstig de omstandigheden der opgezète;:en zijn in vergelijking met die in de Gouvernementslanden, is niet juist voorgesteld, en in eikgeval onvolledig.

Dat de opgezetenen der landerijen ten Westen van deTjimanoek niet minder dan 52 dagdiensten per jaar voorden landheer moeten inrichten, is juist, dat daarenbovan het gouvernement de opgezeten ook nog oproepen voor andere diensten, ingevolge art. 31 van het Keglement op de particuliere landerijen, is ook juist, maar ik geloof niet, dat zulks in de laatste 25 jaren of meer heeft plaats gehad, en het oproepen voor de, in dat artikel vermelde diensten kan even goed geschieden van de bevolking der gouvernementslanden.

Om te bewijzen, dat het aantal van 52 dagdiensten per jaar meer is dan dat, verricht op de gouvernementslanden had ook het juiste aantal van laatstgenoemden moeten worden genoemd. Dit aantal is in de verslagen wel ver beneden het cijfer 52, maar de heer Fock zal ook wel weten, dat de dessadiensten daar niet bij zijn gerekend, evenmin als verschillende diensten ten behoeve van gewoon onderhoud van wegen en waterleidingen en de buitengewone diensten doorbraak van dijken, enz. Ook het. door de bevolking der gouvernementslanden te betalen hoofdgeld, ter vervanging der pantjèn-diensten, dient in aanmerking te worden genomen, terwijl geheel onvermeld is gelaten, dat de heerendienstplichtigen op de particuliere landen behoorlijke voeding krijgen, wat zeker nog al van beteekenis is.

Sluiten