Onderstaande tekst is niet 100% betrouwbaar

geschiedenis der volken, vooral met betrekking tot den godsdienst.

Het kind doorloopt van de geboorte af dezelfde ontwikkelingsphasen, als die zijn voorouders, waarvan hij afstamt, hebben doorloopen.

Omgekeerd, de ontwikkelingsphasen, die het kind doorloopt, moeten die zijn van het menschelijk geslacht.

„Eerst moet den verstandelijken, daarna den redelijken en eindelijk den geleerden mensch gevormd worden. Hoe dikwijls zeker wordt deze volgorde niet in acht genomen. Het verstand wordt ontwikkeld door oefening in ervaringsoordeelen, door vergeljjking van 't geen de zinnen ons leeren. Er kan niet genoeg voor gezorgd worden," zegt Kant, „dat bedoelde volgorde te allen tijde in de verschillende inrichtingen van onderwijs stipt in acht worde genomen."

Van 't bekende tot het onbekende; van het bepaalde tot het onbepaalde; van het bijzondere tot het algemeene; van het concrete tot het abstracte; van het enkelvoudige tot het samengestelde; van het eenvoudige tot het ingewikkelde; van de praktijk tot de theorie, van voorbeelden tot regels, van voorstellingen tot begrippen, eerst begrippen dan namen, in geen geval woorden, waarvan de begrippen achterwege bljjven, dat zij steeds de leuze!

Alleen, wanneer deze leuze heeft gegolden in de ontwikkeling van het menschdom, heeft deze blijvende resultaten gehad.

Dat de Christelijke kerk, als het trotsche gewrocht der eeuwen, daar staat is het werk van denkers in die kerk, die na in het bezit van waarheden te zijn gekomen, deze niet maar lieten uitwaaien en vervliegen als kaf voor den wind boven de hoofden der leeken, doch ze eerst pasklaar

Sluiten